düşün|mek

düşeş

Farsça du şaş "iki altı" deyiminden alıntıdır.

düşey

Türkiye Türkçesi düş- fiilinden Yeni Türkçe +(g)Ay ekiyle türetilmiştir.

düşkün

Türkiye Türkçesi düş- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gIn ekiyle türetilmiştir.

düşman

Farsça ve Orta Farsça duşmān veya duşman دشمان/دشمن z "düşman" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde duşmanah- "«kötü düşünen», düşman" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde duş "kötü, uğursuz" (NOT: Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dus- "kötü, bozuk" biçiminden evrilmiştir. ) ve Avesta (Zend) dilinde manah- "düşünce, akıl, ruh" sözcüklerinin bileşiğidir.

düşün

Türkiye Türkçesi düşün- fiilinden türetilmiştir.

düşün|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: tüşemek [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol tǖş tüşēdi [[düş gördü]] Çağatayca: [ Pavet de Courteille, Dictionnaire Turc Oriental, 1500 yılından önce]
düşünmek دوشونمك : méditer, réfléchir Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
düşünmek: fikr e., tasavvur e.

Köken

Eski Türkçe tüşe- "hayale dalmak, düşlemek" fiili ile eş kökenlidir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe tüş "rüya, hayal" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için düş maddesine bakınız.

Ek açıklama

Özgün anlamı "hayale dalmak, gündüz düşü görmek" olan fiil, Eski Türkçe sağınmak ve ögimek yerine Orta Türkçe'de yaygınlık kazanmıştır. • İkinci hecedeki ses değişimi kural dışıdır. Normal olarak *düşen- beklenirdi.

Benzer sözcükler

düşündürmek, düşünüp taşınmak, düşünür

Bu maddeye gönderenler

düşün, düşünce


10.09.2020
düşünce

Türkiye Türkçesi düşün- fiilinden Türkiye Türkçesinde +çA ekiyle türetilmiştir.

düt

düt "üfleme sesi, düdük sesi" anlamında ses yansımalı sözcüktür.

düt|mek

Türkiye Türkçesi düdükle- fiilinden evrilmiştir.

düttürü

Türkiye Türkçesi düttür- fiilinden türetilmiştir.

düve

Eski Türkçe tüge "buzağının büyüğü, dana" sözcüğünden evrilmiştir.