döteryum

dönüt

Türkiye Türkçesi dön- fiilinden Yeni Türkçe +Ut ekiyle türetilmiştir.

döpiyes

Fransızca deux pièces "1. iki parça, 2. iki parçalı kadın giysisi" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca deux "iki" (NOT: Bu sözcük Latince duo sözcüğünden evrilmiştir. ) ve Latince pièce "parça" sözcüklerinin bileşiğidir.

dört

Eski Türkçe tört "4" sözcüğünden evrilmiştir.

döş

Eski Türkçe töş "göğüs" sözcüğünden evrilmiştir.

döşe|mek

Eski Türkçe töşe- "yatak veya sedir yaymak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe töş "göğüs, sedir" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

döteryum
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ TDK, Türkçe Sözlük, 2. Baskı, 1955]
deuterium: Atom ağırlığı 2 olan hidrojen ki buna ağır hidrojen de denir. [ Cumhuriyet - gazete, 1966]
Çünkü parçalanma, hepsi hidrojen izotopları olan döteryum, lityum ya da trityum gibi (...)

Köken

Yeni Latince deuterium "atom ağırlığı 2 olan hidrojen izotopu" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1933 Harold C. Urey, Amer. kimyacı.) Latince sözcük Eski Yunanca déuteros δεύτερος z "ikinci" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca dúo, di- δύο z "iki" fiilinden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için di+ maddesine bakınız.


29.09.2017
döv|mek

Eski Türkçe tȫg- "havanda dövmek, ezmek" fiilinden evrilmiştir.

döviz

Fransızca devise "1. hanedan arması, 2. üzerinde kraliyet arması bulunan menkul değer, banknot" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince divisa "hanedan arması" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince dividere, divīs- "ikiye bölmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı dişilidir. Latince fiil Latince yazılı örneği bulunmayan *videre fiilinden dis+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₁wei̯dʰ- (*ewei̯dʰ-) "bölmek, ayırmak" biçiminden evrilmiştir.

dövme

(NOT: Eski Türkçe tögün "dağlama" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tȫg- "dövmek" fiilinden Eski Türkçe +mA ekiyle türetilmiştir.

dragoman

Fransızca ve İngilizce dragoman "(resmi görüşmelerde taraflara eşlik eden) tercüman" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen dragomano sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Yeni Yunanca aynı anlama gelen dragómanos δραγώμανος z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Türkiye Türkçesi aynı anlama gelen tarcumān ترجمان z sözcüğünden alıntıdır.

dragon

Fransızca dragon "ejderha" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen dracō sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen drákōn δράκων z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca dérkomai δέρκομαι z "keskin ve delici bakışla bakmak" sözcüğünden türetilmiştir.