döngel

dömi+

Fransızca ve İngilizce demi+ "[bileşik adlarda] yarı" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Latince dimidius "ortadan ikiye bölünmüş, yarım" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince medius "orta" sözcüğünden dis+ önekiyle türetilmiştir.

dön|mek

Oğuzca tȫn- "dönmek" fiilinden evrilmiştir. Oğuzca fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *tegün- veya *tevün- biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe tegir- veya tevür- "döndürmek" fiilinden Eski Türkçe +In- ekiyle türetilmiştir.

dönem

Türkiye Türkçesi dön- fiilinden Yeni Türkçe +Am ekiyle türetilmiştir.

dönemeç

Türkiye Türkçesi dön- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(A)mAç ekiyle türetilmiştir.

dönence

Türkiye Türkçesi dönen sözcüğünden Yeni Türkçe +çA ekiyle türetilmiştir.

döngel
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ anon., Kitabü'l-İdrak Haşiyesi, 1402 yılından önce]
döngel [topaç?] Türkiye Türkçesi: "elmaya benzer bir meyve, muşmula" [ Lugat-i Halimi, 1477]
ezgīl [Fa.]: Döngel didükleri yemişdür ki baˁzı yirlerde muşmula dirler.

Köken

Türkiye Türkçesi dön- fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için dön- maddesine bakınız.

Ek açıklama

+gel unsurunun yapısı açık değildir.


07.08.2015
döngü

Türkiye Türkçesi dön- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

dönüm

Türkiye Türkçesi dön- fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir.

dönüş|mek

Türkiye Türkçesi dön- fiilinden Yeni Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

dönüt

Türkiye Türkçesi dön- fiilinden Yeni Türkçe +Ut ekiyle türetilmiştir.

döpiyes

Fransızca deux pièces "1. iki parça, 2. iki parçalı kadın giysisi" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca deux "iki" (NOT: Bu sözcük Latince duo sözcüğünden evrilmiştir. ) ve Latince pièce "parça" sözcüklerinin bileşiğidir.