civciv

civa2

Arapça cww kökünden gelen ciwāˀ جواء z "havalar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça caww جوّ z "hava" sözcüğünün fiˁāl vezninde çoğuludur.

civan

Farsça cavān veya cuvān جَُوان z "genç, delikanlı, yiğit" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen yavān veya yuvān sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen yvan- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂i̯uh₁en- (*ai̯ūen-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂ói̯u- (*aói̯u-) "genç olma, canlılık" kökünden türetilmiştir.

civanmert

Farsça cuvān-mard جوان مرد z "delikanlı, yiğit, cömert kimse" sözcüğünden alıntıdır.

civar

Arapça cwr kökünden gelen ciwār جوار/جُوار z "mücavir olma, komşu veya bitişik olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cāra جار z "saptı, dolandı, doğru yoldan ayrıldı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

civata

Venedikçe giavéta "anahtarcık [İt. chiavetta]" sözcüğünden alıntıdır. Venedikçe sözcük Venedikçe giàve "anahtar [İt. chiave]" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen clavis sözcüğünden alıntıdır.

civciv
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: cūje [ Ahmedî, İskendernâme, 1389]
beyżānuŋ [yumurtanın] çün ṣūreti bulur zevāl / cūje [civciv] olup cāndan aŋa irer kemāl Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
cūcū & çūçū: Passer [serçe]. (...) Civ civ: Fritinnire passeris [serçe cıvıltısı]. Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
civciv: henüz çıkmış kuş yavrusu, piliç, ve ve gayet küçük kuş yavrularının seslenmeleri. Çok sesli yer ve kalabalık, pazarın civcivli vakti.

Köken

civ veya civil "kuş sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için cıvıl maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Farsça cūja/cūca "kuş yavrusu". Farsça ile etkileşimin yönü ve niteliği muğlaktır. Ayrıca karş. cüce.

Benzer sözcükler

civcivli


26.11.2019
civelek

Farsça cuvānak جوانك z "oğlancık" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Farsça sözcük Farsça cuvān جوان z "oğlan, delikanlı" sözcüğünün küçültme halidir.

ciyak

"tiz bağırma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

cizvit

Fransızca jesuite veya İtalyanca gesuita "«İsa'cı», Katolik kilisesi bünyesinde 16. yy'da kurulan bir cemiyet ve bu cemiyetin mensubu" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Gesù veya Jésus "İsa" özel adından türetilmiştir.

cizye

Arapça czy kökünden gelen cizya(t) جزية z "İslam hukukunda gayrımüslimlerden alınan kelle vergisi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice gazīthā גזיתא z "kelle vergisi, hazine payı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice gazā גזי z "kamu hazinesi" sözcüğünden türetilmiştir.

client

İngilizce client "1. müşteri, 2. ağ üzerinde server'a tabi olan bilgisayar" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince cliens "bir patrona bağlı olan kişi, mükellef, bağımlı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱlí-ent- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱlei̯- "dayanmak, yaslanmak" biçiminden türetilmiştir.