civar

cisim

Arapça csm kökünden gelen cism جسم z "beden, gövde" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice gşm kökünden gelen aynı anlama gelen gūşmā, gişmā גּוּשְׁמָא z sözcüğü ile eş kökenlidir.

civa1

Farsça jīva veya cīva ژيوه/جيوه z "sıvı metal, civa" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça jīvak veya cīvag "1. canlı, 2. civa" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Farsça jīva- "canlı olmak" fiilinden evrilmiştir.

civa2

Arapça cww kökünden gelen ciwāˀ جواء z "havalar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça caww جوّ z "hava" sözcüğünün fiˁāl vezninde çoğuludur.

civan

Farsça cavān veya cuvān جَُوان z "genç, delikanlı, yiğit" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen yavān veya yuvān sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen yvan- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂i̯uh₁en- (*ai̯ūen-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂ói̯u- (*aói̯u-) "genç olma, canlılık" kökünden türetilmiştir.

civanmert

Farsça cuvān-mard جوان مرد z "delikanlı, yiğit, cömert kimse" sözcüğünden alıntıdır.

civar
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
civār: Vicinum esse [komşu olma]. Aliàs usit. vicinitas, propinquitas [kullanımda komşuluk, dolay].

Köken

Arapça cwr kökünden gelen ciwār جوار/جُوار z "mücavir olma, komşu veya bitişik olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cāra جار z "saptı, dolandı, doğru yoldan ayrıldı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

Ek açıklama

Arapça sözcüğün semantiği Türkçe dolanmak ve dolay sözcüklerini anımsatır.

Bu maddeye gönderenler

mücavir


08.03.2019
civata

Venedikçe giavéta "anahtarcık [İt. chiavetta]" sözcüğünden alıntıdır. Venedikçe sözcük Venedikçe giàve "anahtar [İt. chiave]" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen clavis sözcüğünden alıntıdır.

civciv

civ veya civil "kuş sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

civelek

Farsça cuvānak جوانك z "oğlancık" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Farsça sözcük Farsça cuvān جوان z "oğlan, delikanlı" sözcüğünün küçültme halidir.

ciyak

"tiz bağırma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

cizvit

Fransızca jesuite veya İtalyanca gesuita "«İsa'cı», Katolik kilisesi bünyesinde 16. yy'da kurulan bir cemiyet ve bu cemiyetin mensubu" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Gesù veya Jésus "İsa" özel adından türetilmiştir.