cinsiyet

cinayet

Arapça cny kökünden gelen cināya(t) جناية z "suç, özellikle İslam hukukunda kabahatten daha ağır olan suç, ölüm cezası gerektiren suç" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice gny kökünden gelen gunāyā גניא z "suç" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen gunāh sözcüğünden alıntıdır.

cincik

cici "oyuncak, süslü şey" çocuk sözünden türetilmiştir.

cinnet

Arapça cnn kökünden gelen cinna(t) جنّة z "bilinç örtünmesi, delilik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça canna جَنَّ z "gizledi, örttü" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir.

cins

Arapça cns kökünden gelen cins جِنْس z "tür, soy, Aristoteles mantığında bir kavram" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen genīsā גניסא z sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 260.) Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen génos γένος z sözcüğünden alıntıdır.

cinsel

Türkiye Türkçesi cins sözcüğünden Yeni Türkçe +Al ekiyle türetilmiştir.

cinsiyet
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Şeyhoğlu, Marzubânnâme terc., 1380]
çün bizüm ile anlaruŋ arasında cinsīyet ve ülfet yoklığın bilürler "... aynı kavimden olma" [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
cinsīyet: Bir kavm ve kabileye mensubiyet, mensub bulunulan kavm ve kabile: Areb cinsiyeti; beynlerinde cinsiyet iştirāki var idi. "... eril veya dişil olma" [ Akşam - gazete, 1929]
İktisadî hayatta da cinsiyet bir fark yaratmamalıdır. Erkekle müsavi kabiliyet gösteren her kadın müsavi muamele görmelidir.

Köken

Arapça cns kökünden gelen cinsiyya(t) "aynı cinsten olma, beraberlik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cins جِنس z sözcüğünden +īya(t)2 ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için cins maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

cinsiyetçilik


14.02.2020
cinyıs

İngilizce genius "1. deha, 2. deha sahibi, dahi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince genius "1. kişinin koruyucu tanrısı olan görünmez varlık, 2. (mec.) kişinin doğal yetenek ve eğilimleri" sözcüğünden alıntıdır.

cip

İngilizce jeep "II. Dünya Savaşında kullanılan bir askeri araç türü, arazi aracı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1941) İngilizce sözcük İngilizce g.p. sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük İngilizce general purpose vehicle "genel kullanım aracı" sözcüğünün kısaltmasıdır.

cips

İngilizce potato chips "patates yongası, çips" deyiminden alıntıdır. İngilizce deyim İngilizce chip "yonga" sözcüğünden türetilmiştir.

ciranta

İtalyanca girante "1. döndüren, çeviren, 2. senedin arkasını imzalayan kişi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca girare "döndürmek, çevirmek" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir.

cirit

Arapça crd kökünden gelen carīd جريد z "kabuğu soyulmuş hurma dalı, sırık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça carada جَرَدَ z "soydu, kabuğunu sıyırdı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.