cihaz

ciğerpare

Farsça cīgar جيگر z "ciğer" ve Farsça pāra پاره z "parça" sözcüklerinin bileşiğidir.

cihan

Farsça cahān veya cihān جهان z "dünya" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen gēhān sözcüğünden evrilmiştir.

cihangir

Farsça cihāngīr جهان گير z "cihan fatihi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça cihān جهان z "dünya" ve Farsça gīr گير z "tutan, alan" sözcüklerinin bileşiğidir.

cihannüma

Farsça cihān جهان z "dünya" ve Farsça numā نما z "gösteren" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Bu sözcük Farsça numūdan, numā- نمودن, نما z "göstermek" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmiştir.)

cihat

Arapça chd kökünden gelen cihād جِهاد z "1. çaba, gayret, mücadele, 2. din uğruna savaşma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cahada جَهَدَ z "çabaladı, gayret etti" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

cihaz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"çeyiz, düğün armağanı" [ Danişmend-Name, 1360]
Meger Efrumiyye'nüŋ Manşūr adlu bir hādimi var-ıdı kim Melik anı cihāz-ıla bile virmişdi.

Köken

Arapça chz kökünden gelen cahāz جَهَاز z "donanım, teçhizat, aparat" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cahaza جَهَزَ z "donattı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

Ek açıklama

Tacül Arus'a göre cihāz biçimi "Basralıların bozuk telaffuzudur" - ▪ Edw. Will. Lane, An Arabic Lexicon sf. I: 476.

Bu maddeye gönderenler

cazgır, çeyiz, teçhiz (mücehhez)


09.09.2017
cihet

Arapça wch kökünden gelen ciha(t) جِهَة z "1. yüzünü bir yöne dönme, 2. yön, bakım, veche" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wacaha وَجَهَ z "yöneldi, yüzünü çevirdi" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir.

cik

"kuş sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

ciklet

Chiclets "bir yapay sakız markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1906 Cadbury Adams Co., ABD.) Bu sözcük İspanyolca chicle "Meksika'da yetişen sapodilla bitkisinin sakızı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Nahuatl (Aztek) dilinde aynı anlama gelen tzictli sözcüğünden alıntıdır.

ciks

İngilizce chicks "1. civcivler, 2. genç kızlar" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. İngilizce sözcük İngilizce chicken "tavuk, her türlü kuşun dişisi" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Germence bir sözcükten evrilmiştir.

cila

Arapça clw kökünden gelen cilāˀ جلاء z "parlaklık, ışıma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça calā جَالَ z "parladı, aydınlandı, açtı, ortaya çıktı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.