cihangir

cidar

Arapça cdr kökünden gelen cidār جدار z "duvar" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Aramice/Süryanice gdīrā גדירא z "çit, duvar" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük İbranice aynı anlama gelen gadēr גדר z sözcüğü ile eş kökenlidir. )

ciddi

Arapça cdd kökünden gelen cidd جدّ z "1. keskinlik, 2. enerji, gayret, çaba" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça cadda جدّ z "1. biçti, dalından meyve kesti, 2. yeniledi, 3. keskin idi, canlı idi" fiilinin fiˁl vezninde türevidir.

ciğer

Farsça cigar veya cīgar جگر/جيگر z "karaciğer" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen yakar veya cagar sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen yākarə sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen yákr̥t यकृत् z sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *Hi̯ékʷr̥ (*i̯ékʷr̥) biçiminden evrilmiştir.

ciğerpare

Farsça cīgar جيگر z "ciğer" ve Farsça pāre پاره z "parça" sözcüklerinin bileşiğidir.

cihan

Farsça cahān veya cihān جهان z "dünya" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen gēhān sözcüğünden evrilmiştir.

cihangir
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
cihāngīr olan er ayruk-durur / yoχsa her şarda erenler çok-durur

Köken

Farsça cihāngīr جهان گير z "cihan fatihi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça cihān جهان z "dünya" ve Farsça gīr گير z "tutan, alan" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için cihan, +gir maddelerine bakınız.


21.09.2017
cihannüma

Farsça cihān جهان z "dünya" ve Farsça numā نما z "gösteren" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Bu sözcük Farsça numūdan, numā- نمودن, نما z "göstermek" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmiştir.)

cihat

Arapça chd kökünden gelen cihād جِهاد z "1. çaba, gayret, mücadele, 2. din uğruna savaşma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cahada جَهَدَ z "çabaladı, gayret etti" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

cihaz

Arapça chz kökünden gelen cahāz جَهَاز z "donanım, teçhizat, aparat" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cahaza جَهَزَ z "donattı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

cihet

Arapça wch kökünden gelen ciha(t) جِهَة z "1. yüzünü bir yöne dönme, 2. yön, bakım, veche" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wacaha وَجَهَ z "yöneldi, yüzünü çevirdi" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir.

cik

"kuş sesi" Ses yansımalı sözcüktür.