cevşen

cevaz

Arapça cwz kökünden gelen cawāz جواز z "aşma, aşım, geçit, geçiş izni" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cāza جَازَ z "geçti, aştı" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

cevelan

Arapça cwl kökünden gelen cawlān جولان z "dönme, dolaşma, dolanma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cāla جَالَ z "döndü, dolandı" fiilinin faˁlān vezninde masdarıdır.

cevher

Arapça cwhr kökünden gelen cawhar جوهر z "mücevher, değerli madde, öz" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen gawhar veya gōhar sözcüğünden alıntıdır.

cevir

Arapça cwr kökünden gelen cawr جور z "sapma, haksızlık, zulüm" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cāra جَارَ z "saptı, doğru yoldan ayrıldı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

ceviz

Arapça cawz جوز z "malum ağaç ve sert kabuklu meyvesi, juglans regia" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen gawz veya gōz sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice aynı anlama gelen egōz אֶגוּז z sözcüğü ile eş kökenlidir.

cevşen
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Codex Cumanicus, 1303]
seîchere [bacak veya kalça zırhı] - Fa: jausan - Tr butluk [ Darir, Anternâme terc., 1390 yılından önce]
belik sadak takınup çukal cevşen geyüp çomak ve süŋü götürüp

Köken

Arapça ve Farsça cwşn kökünden gelen cawşan جوشن z "zırh, özellikle örme zırh" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Farsça cawş جوش z "zincir baklası, halka" sözcüğünün murabba (dörtlü)üdür.


14.07.2015
cevval

Arapça cwl kökünden gelen cawwāl جوّال z "cevelan eden, dolanan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cāla جَالَ z "döndü, dolaştı" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.

ceylan

Moğolca cegere(n) "yaban keçisi, antilop" sözcüğünden alıntıdır.

ceyş

Arapça cyş kökünden gelen cayş جيش z "askeri birlik, ordu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice geys גֵּיס z "yağma, akın, ganimet" sözcüğü ile eş kökenlidir.

ceza

Arapça czy kökünden gelen cazāˀ جزاء z "bir suça karşılık kamuya ödenen bedel" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cazā جَزَا z "suç bedelini ödedi" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice gzy kökünden gelen gazā גְּזָא z "kamu hazinesi" sözcüğünden türetilmiştir. Aramice/Süryanice sözcük Orta Farsça ganz veya gazn veya ganznag "hazine" sözcüğünden alıntıdır.

cezb

Arapça cḏb kökünden gelen caḏb جذب z "kendine doğru çekme, çekim" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça caḏaba جذب z "kendine doğru çekti" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.