cerbeze

cephane

Farsça cabaχāne جبخانه z "silahhane, askeri donanım deposu" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Moğolca cebe "silah" ve Farsça χāne خانه z "ev" sözcüklerinin bileşiğidir.

cephe

Arapça cbh kökünden gelen cabha(t) جبهة z "alın, mec. bir şeyin ön tarafı" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Aramice/Süryanice gbh kökünden gelen gabwah, gabhūth גבה z "yüksek yer" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Aramice/Süryanice gəbah "yüksek veya çıkık olmak" fiilinden türetilmiştir. )

cepken

Farsça çakman veya çakmān چکمن z "bir tür kısa ceket, cepken" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük Orta Türkçe çapan veya çapğan "birbirine ekli parçalardan oluşan mintan veya zırh" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Türkçe çap- "yamamak, kabaca dikmek" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

cer

Arapça crr kökünden gelen carr جرّ z "çekme, yük çekme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça carra جرّ z "çekti, sürükledi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

cerahat

Arapça crḥ kökünden gelen cirāḥa(t) veya carāḥa(t) جَِرَاحَة z "yara" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça caraḥa جَرَحَ z "yaraladı" fiilinin faˁāla(t) vezninde ismi merresidir.

cerbeze
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
cerbeze: Gürbüzlük yani cür'et, çaçaronluk, üst perdeden konuşma. [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
cerbeze: arabīde hilekârlık, ayyarlık ve kurnazlık gibi mazmūm [kötüleyici] manā ile müstamel olduğu halde, lisanımızda beceriklilik ve natıka-perdazlık [dil ve ifade gücü] gibi memduh bir suretle istimal olunur.

Köken

Arapça crbz kökünden gelen carbaza(t) جربزة z "hilekârlık, dolan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça curbuz جربز z "hilekâr, dolandırıcı" sözcüğünün faˁlala(t) vezninde murabba (dörtlü) masdarıdır. Bu sözcük Farsça gurbuz گربز z sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için gürbüz maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

cerbezeli


20.11.2014
cereme

Arapça crm kökünden gelen carīma(t) جريمة z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça curm جرم z "suç, günah" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Arapça carama جَرَمَ z "kesti, biçti" fiilinden türetilmiştir.

cereyan

Arapça cry kökünden gelen carayān جريان z "akma, akım, akıntı, akış" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça carā جَرَا z "(hızla) aktı, koştu" fiilinin faˁalān vezninde masdarıdır.

cerh

Arapça crḥ kökünden gelen carḥ جَرْح z "yaralama, bedeni kesici bir aletle kesme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça caraḥa جَرَحَ z "yaraladı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

ceride

Arapça crd kökünden gelen carīda(t) جريدة z "1. soyulmuş şey, soymuk, yonga, 2. yazı tabakası" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça carada جَرَدَ z "soydu" fiilinin faˁīlā(t) vezninde sıfat dişilidir.

ceriha

Arapça crḥ kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *carīḥa(t) جريحه z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça caraḥa جَرَحَ z "yaraladı" fiilinin faˁīla(t) vezninde türevidir.