cüz

cüret

Arapça crA kökünden gelen curˀa(t) جُرءة z "cesaret" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça caruˀa جَرُؤَ z "cesaret etti, risk aldı" fiilinin fuˁla(t) vezninde masdarıdır.

cürmümeşhut

Arapça curmi maşhūd جرم المشهود z "görgü tanığı olan suç" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça curm جرم z "suç" ve Arapça şhd kökünden gelen maşhūd مشهود z "şahit olunan" sözcüklerinin bileşiğidir.

cüruf

Arapça crf kökünden gelen curūf جُرُوف z "akıntıyla sürüklenen şeyler, alüvyon, maden posası" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça carafa جَرَفَ z "(su) sürükledi, (sel) alıp götürdü" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.

cürüm

Arapça crm kökünden gelen curm جُرْم z "bedensel ceza, işkence; suç" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça carama جَرَمَ z "1. kemik kırdı, kıydı, (koyun) kırktı, 2. suç işledi" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice garəmā גַרְמָא z "kemik" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

cüsse

Arapça cs̠s̠ kökünden gelen cuṯṯa(t) جثّة z "beden, gövde, ceset" sözcüğünden alıntıdır.

cüz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ anon., Tezkiretü'l-Evliya terc., 1341]
ağlamak on cüzwdür, dokuz cüzwi riyā-y-ıçündür ve bir cüzwi taŋrı-çündür [ Meninski, Thesaurus, 1680]
cüzv vul. pro cüzˀ

Köken

Arapça czA kökünden gelen cuzˀ جُزء z "bölüm, pay, birim, kitap forması, fasikül" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cazaˀa جَزَأ z "böldü, pay etti" fiilinin fuˁl vezninde türevidir.

Benzer sözcükler

cüz kesesi

Bu maddeye gönderenler

cüzdan, cüzi, ecza, tecezzi


21.04.2015
cüzdan

Farsça cuzdān جزدان z "cüz kesesi, rulo şeklinde bir kitabı taşımaya mahsus kese" fiilinden alıntıdır. Farsça fiil Arapça cuzˀ جزء z "birim, unsur, kitap rulosu" ve Farsça dān دان z "kap" sözcüklerinin bileşiğidir.

cüzi

Arapça cuzˀī جُزْىٔ z "kısmî, birimsel" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cuzˀ "pay, birim" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir.

cüzzam

Arapça cḏm kökünden gelen cuḏām جذام z "cüzzam hastalığı, lepra" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça caḏama جَذَمَ z "vücudun bir parçasını kopardı" fiilinin fuˁāl vezninde türevidir. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice gādam גדמ z "vücuttan bir uzuv veya kemik koparma, kesme" fiili ile eş kökenlidir. )

çaba

Türkiye Türkçesi çabala- fiilinden türetilmiştir.

çabala|mak

Orta Türkçe çapala- "çırpınmak" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe çap- "çarpmak, vurmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +AlA- ekiyle türetilmiştir.