cündi

cühela

Arapça chl kökünden gelen cuhalāˀ جهلاء z "cahiller" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cahūl جاهل z "pek cahil, bilmez" sözcüğünün fuˁalā vezninde çoğuludur.

cülus

Arapça cls kökünden gelen culūs جلوس z "oturma, özellikle tahta oturma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça calasa جلس z "oturdu" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.

cümbür cemaat

Türkiye Türkçesi cumhūr cemāˁat sözcüğünden evrilmiştir.

cümbüş

Farsça cunbiş جنبش z "devinme, kıpırdama" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen cumbişn sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Farsça cunbīdan جنبيدن z "kıpırdamak, hareket etmek" fiilinden +iş ekiyle türetilmiştir.

cümle

Arapça cml kökünden gelen cumla(t) جملة z "1. bütünlük, tamlık (isim), 2. bütün, tüm (sıfat), 3. gramerde önerme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça camula جَمُلَ z "tam ve eksiksiz idi" fiili ile eş kökenlidir.

cündi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
Bâkî Paşa Husrevânî kûp-misâl sâhib-i şikem [göbekli] idi. Amma bu dahi silâhşor ve cündî idi.

Köken

Arapça cundī "ordu mensubu, asker, savaşçı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cund "ordu" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Farsça ve Orta Farsça gund "1. topluluk, güruh, 2. ordu" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için kundak1 maddesine bakınız.


22.09.2017
cünha

Arapça cunḥa(t) veya cinḥa(t) جُِنْحَة z "küçük suç, kabahat" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aynı anlama gelen cunāḥ جناح z sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Farsça gunāh "suç" sözcüğünden alıntıdır.

cünüp

Arapça cnb kökünden gelen cunub جنب z "yaban, yabancı, murdar, abdestsiz" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça canaba جنب z "yüzünü (yana veya öteye) çevirdi" fiilinin fuˁul vezninde sıfatıdır.

cüret

Arapça crA kökünden gelen curˀa(t) جُرءة z "cesaret" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça caruˀa جَرُؤَ z "cesaret etti, risk aldı" fiilinin fuˁla(t) vezninde masdarıdır.

cürmümeşhut

Arapça curmi maşhūd جرم المشهود z "görgü tanığı olan suç" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça curm جرم z "suç" ve Arapça şhd kökünden gelen maşhūd مشهود z "şahit olunan" sözcüklerinin bileşiğidir.

cüruf

Arapça crf kökünden gelen curūf جُرُوف z "akıntıyla sürüklenen şeyler, alüvyon, maden posası" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça carafa جَرَفَ z "(su) sürükledi, (sel) alıp götürdü" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.