cühela

cuş u huruş

Farsça cūş u χurūş جوش و خروش z "kargaşa, galeyan" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça cūş جوش z "galeyan" ve Farsça χurūş خروش z "haykırış, yüksek sesle bağırma" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Farsça sözcük Orta Farsça χrōstan "bağırma, haykırma" fiilinden türetilmiştir. )

cübbe

Arapça cbb kökünden gelen cubba(t) جُبَّة z "külahlı entari" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen gəbāy veya ḳəbāy גבי/קבי z sözcüğü ile eş kökenlidir.

cüce

Farsça cūje veya cūce جوژه/جوجه z "yavru, özellikle kuş yavrusu, civciv" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük çocuk dilinden türetilmiştir.

cücük

Farsça cūcak جوجك z "yavru, civciv" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük sözcüğünün küçültme halidir.

cüda

Farsça cudā جدا z "ayrı, uzak" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça yutāg "ayrı" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen yuta- sözcüğü ile eş kökenlidir.

cühela
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
cühelā pl. à cehūl: Ignari, insipientes.

Köken

Arapça chl kökünden gelen cuhalāˀ جهلاء z "cahiller" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cahūl جاهل z "pek cahil, bilmez" sözcüğünün fuˁalā vezninde çoğuludur.

Daha fazla bilgi için cahil maddesine bakınız.

Ek açıklama

Cāhil çoğulu cehele, cehūl çoğulu cühelā gelir.


13.01.2015
cülus

Arapça cls kökünden gelen culūs جلوس z "oturma, özellikle tahta oturma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça calasa جلس z "oturdu" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.

cümbür cemaat

Türkiye Türkçesi cumhūr cemāˁat sözcüğünden evrilmiştir.

cümbüş

Farsça cunbiş جنبش z "devinme, kıpırdama" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen cumbişn sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Farsça cunbīdan جنبيدن z "kıpırdamak, hareket etmek" fiilinden +iş ekiyle türetilmiştir.

cümle

Arapça cml kökünden gelen cumla(t) جملة z "1. bütünlük, tamlık (isim), 2. bütün, tüm (sıfat), 3. gramerde önerme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça camula جَمُلَ z "tam ve eksiksiz idi" fiili ile eş kökenlidir.

cündi

Arapça cundī "ordu mensubu, asker, savaşçı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cund "ordu" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Farsça ve Orta Farsça gund "1. topluluk, güruh, 2. ordu" sözcüğünden alıntıdır.