buzağı

buton

Fransızca bouton "her çeşit düğme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Fransızca boter veya bouter "sokmak, kakmak" fiilinden evrilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *buttan fiilinden alıntıdır.

buut

Arapça bˁd kökünden gelen buˁd بُعْد z "uzaklık, mesafe, boy" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baˁuda بَعُدَ z "uzak idi, uzaklaştı, uzadı" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır.

buyruk

Eski Türkçe buyruk "kumandan, emîr" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *buyur- fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

buyur|mak

Oğuzca buyur- "emretmek" fiilinden evrilmiştir.

buz

Eski Türkçe būz "donmuş şey, buz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe būd- "donmak, donarak ölmek" fiili ile eş kökenlidir.

buzağı
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Irk Bitig, 900 yılından önce]
ürüŋ esri iŋek buzağulaçı bolmiş [ak benekli inek buzağılayacak olmuş] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ewdeki buzāġu öküz bolmas [atasözü]

Köken

Eski Türkçe buzāġu "sığır yavrusu" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen biragu sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Hintavrupa ve özellikle İran dilleriyle paralellikler ilgi çekicidir: Farsça buzak "küçük erkek keçi", buza "teke", Orta Farsça būz "keçi" < Hintavrupa Anadilinde *bhugo-s "çeşitli hayvanların erkeği". Ancak benzerliğin onomatopeizmden ileri gelmiş olması mümkündür.


05.03.2020
buzuki

Yeni Yunanca buzúki μπουζούκι z "Yunan meyhane müziğinde bir çalgı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Türkiye Türkçesi bozuk "halk müziğinde bağlamanın büyüğü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Türkiye Türkçesi bozla- "ses vermek, böğürmek" fiilinden türetilmiştir.

buzul

Türkiye Türkçesi buz sözcüğünden Yeni Türkçe +Il ekiyle türetilmiştir.

bücür

çocuk dilinden türetilmiştir.

büfe

Fransızca buffet "1. yemek dolabı, 2. üzerinde yiyecek ve içecek sergilenen masa, 3. tren istasyonlarında yiyecek satılan yer (19. yy), çerez ve meşrubat dükkânı (20. yy)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

büğrü

Eski Türkçe bükri "bükülmüş, eğri" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *bük- "bükmek" biçiminden türetilmiştir.