borani

bonzai

Japonca bonsai 盆栽 z "«çanak bitkisi», özel yöntemle yetiştirilen cüce ağaç" sözcüğünden alıntıdır. Japonca sözcük Çince aynı anlama gelen penzai sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Çince pénz "çanak, tepsi" ve Çince zāiz "dikmek, bitki yetiştirmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

bor

Fransızca bore "borakstan elde edilen ametalik element" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince aynı anlama gelen boracium sözcüğünden türetilmiştir. (İlk kullanımı: 1812 Sir Humphrey Davy, İng. kimyacı .) Bu sözcük Geç Latince borax sözcüğünden türetilmiştir.

bora

İtalyanca bora "kuzey veya kuzeydoğu rüzgârı, sert hava" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen boreás βορεάς z sözcüğünden alıntıdır.

boraks

Fransızca ve İngilizce borax "bir mineral, sodyum borat" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen borach veya borac sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça brḳ kökünden gelen būraḳ بورق z "1. kıvılcım, 2. güherçile (potasyum nitrat)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baraḳa "kıvılcımlandı, şimşek çaktı" fiilinden türetilmiştir.

boran

Orta Türkçe borağan veya borġan "şiddetli kar veya yağmur, tipi" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Farsça bārān "yağmur" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

borani
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Danişmend-Name, 1360]
Ki zerde zirve vü birinc borānī / Şuçuklar köftelü tolu herani [ Asım Ef., Burhan-ı Katı terc., 1797]
buġrā: (...) bir taˁām ismidir, bizim diyārlarda ˁacem yahnīsi ve baˁzı diyārlarda salma aşı dedikleridir ki borānī taˁbīr olunan taˁamdır ve borānī Buġrā χānī muharrefidir. [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
borānī: be-tahsis ıspanak boranisi, aslında her türlü sebze kalyesi.

Köken

Farsça būrānī بورانى z "kesilmiş hamur parçaları ve sebze ve etle yapılan bir yemek, Acem yahnisi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça buġrā χānī sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Buġrā "10. yy'da yaşamış bir Türk hakanı" özel adından türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için börek maddesine bakınız.

Ek açıklama

Rivayete göre Türk hakanı Buğra Han veya Husrev Perviz'in kızı olan Būrān veya Halife Memun'un eşi olan bir başka Būrān onuruna adlandırılmıştır. Buna karşılık Arapça barniyya, çoğ. baranī"çömlek, güveç".


09.09.2017
borazan

Türkiye Türkçesi boru-zen "boru çalan, borazancı" sözcüğünden evrilmiştir.

borç1

Soğdca pwrç "ödünç alınan veya verilen şey" sözcüğünden alıntıdır. Soğdca sözcük Avesta (Zend) dilinde pərəti-ş "ödünç alma veya verme" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Farsça ve Avesta (Zend) dilinde par- "ödemek" fiilinden türetilmiştir. Eski Farsça fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *per-¹ "-" biçiminden evrilmiştir.

borç2

Rusça borşç борщ z "pancar ve lahana ile yapılan bir çorba" sözcüğünden alıntıdır. Rusça sözcük Rusça borşçevik борщевик z "ayı baldıranı adı verilen baharlı ot, heracleum" sözcüğünden türetilmiştir.

borda

İtalyanca bordo "geminin yanı" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Fransızca bord "kenar, sınır" sözcüğü ile eş kökenlidir.

borderline

İngilizce borderline "sınır hattı, psikolojide hastalıkla sağlık arasındaki sınırda bulunan" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce border "sınır, kenar" ve İngilizce line "çizgi" sözcüklerinin bileşiğidir.