boncuk

bolşevik

Rusça bol'şevik "«azamici», Rus Sosyal Demokrat Partisinin maksimum devrimci programı savunan hizbi (1903)" sözcüğünden alıntıdır. Rusça sözcük Rusça bol'şiy "daha büyük, en büyük, azami" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Rusça bol'şoy "büyük" sözcüğünden türetilmiştir. Rusça sözcük Eski Slavca bolişi sözcüğünden alıntıdır.

bomba

İtalyanca bomba "patlayıcı düzenek" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince bombus "boğuk ses, uğultu" sözcüğünden evrilmiştir.

bombardıman

Fransızca bombardement "bombalama" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca bombarder "bombalamak" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük İtalyanca bombarda "bir tür top" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

bombe

Fransızca bombé "kabarık, konveks" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca bomber "şişirmek, konveks hale getirmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Fransızca bom "şişkinlik ifade eden söz" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Fransızca sözcük ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

bonbon

Fransızca bonbon "şekerleme" sözcüğünden alıntıdır.

boncuk
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uygurca Maniheist metinler, 900 yılından önce]
yinçülüg monçuklar tiyü sıḳtayu [incili boncuklar/kolyeler diye ağlayarak] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
monçuk [[süs için boyuna takılan değerli taşlar (...) atın boynuna takılan süs, aslan pençesi ve muska gibi şeyler]] Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
munçuk Türkiye Türkçesi: [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
saçları üzre incü ile yāhūd moncuk-ı Alman ile (...) cümle çerçi ve boncukçi ve bıçakçı [aynı sayfada]

Köken

Eski Türkçe monçuk veya munçuk "kolye veya kolye taşı" sözcüğü ile eş kökenlidir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *boñçuk biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe boyn "boyun" sözcüğünden Eski Türkçe +çUk ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için boyun maddesine bakınız.

Ek açıklama

İç seste /n/ etkisiyle önseste /b/ > /m/ evrimi ETü tipiktir. Orijinal biçimin *boñçuk olması gerekir. Bkz. ben1.

Benzer sözcükler

cincik boncuk, incik boncuk, nazar boncuğu


31.12.2015
bone

Fransızca bonnet "bir tür başlık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Fransızca bonet veya bonnet "bir tür kumaş" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen bonetum sözcüğü ile eş kökenlidir.

bonfile

Fransızca yazılı örneği bulunmayan *bon filet "«iyi fileto»" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca bon "iyi" (NOT: Bu sözcük Latince aynı anlama gelen bonus sözcüğünden evrilmiştir. ) ve Latince filet "fileto, bir et kesimi" sözcüklerinin bileşiğidir.

bonibon

Bonibon "bir tür şekerleme, m&m" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1987 Kent Gıda A.Ş.)

bonjur

Fransızca bonjour "«iyi gün», günaydın" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca bon "iyi" (NOT: Bu sözcük Latince aynı anlama gelen bonus sözcüğünden evrilmiştir. ) ve Latince jour "gün" sözcüklerinin bileşiğidir.

bonkör

Fransızca yazılı örneği bulunmayan *bon coeur "«iyi yürekli»" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca bon "iyi" ve Fransızca coeur "yürek" sözcüklerinin bileşiğidir.