berk2

beriberi

Fransızca béribéri veya İngilizce beriberi "tropik bölgelerde rastlanan bir hastalık" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Sinhali (Sri Lanka) dilinde beri "yorgun, halsiz" sözcüğünden türetilmiştir.

berilyum

Yeni Latince beryllium "parlak kristalleri olan bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1828 Fr. Wöhler, Alm. kimyacı.) Latince sözcük Latince beryllus "akuamarin veya zümrüt, genel olarak kristal" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen bḗryllos βήρυλλος z sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Yunanca sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *vilūrya biçiminden alıntıdır. ) Eski Farsça biçim Sanskritçe vaiḍūrya वैडूर्य z "bir tür mücevher, kristal, kedigözü" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

berim

Yeni Türkçe yazılı örneği bulunmayan *ber- sözcüğünden +Im ekiyle türetilmiştir.

berjer

Fransızca bergère "1. kadın çoban, 2. bir tür koltuk" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca berger "çoban, çoban köpeği" sözcüğünün dişilidir.

berk1

Eski Türkçe bek veya berk "güçlü, muhkem, sağlam" sözcüğünden alıntıdır.

berk2
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Hoca Sa'deddin Ef., Tacü't-Tevârih, 1574]
berḳ-ı lāmiˁ ve şehāb-i sāṭıˁ gibi [parlayan şimşek ve kıvılcımlanan ateş gibi]

Köken

Arapça brḳ kökünden gelen barḳ بَرْق z "parıltı, şimşek" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baraḳa برق z "parladı, şimşek çaktı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen bāraq בָרַק z fiili ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice fiil Akatça aynı anlama gelen barāqu fiili ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Karş. bārāq "kıvılcım, şimşek". • Yeni Osmanlıcada bir süre "elektrik akımı" anlamında seyyāle-i berḳiyye deyimi kullanılmıştır.

Benzer sözcükler

seyyale-i berkiye

Bu maddeye gönderenler

barika, berrak, boraks (bor), zümrüt (izmarit2, zebercet)


11.12.2017
berkelyum

Yeni Latince berkelium "yapay bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1949 Glenn Seaborg v.d., Amer. fizikçiler.) Latince sözcük Berkeley "Kaliforniya'da bir kent ve üniversite" özel adından +ium ekiyle türetilmiştir.

berkemal

Farsça bar kamāl بركمال z "kemal ile, kusursuz halde" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Arapça kamāl كمال z "tamlık, kusursuzluk" sözcüğünden bar+ önekiyle türetilmiştir.

berkit|mek

Eski Türkçe berkit- "sağlamlaştırmak, pekiştirmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe berk sözcüğünden Eski Türkçe +It- ekiyle türetilmiştir.

bermuda

İngilizce bermuda shorts "bir tür uzun paçalı şort" deyiminden alıntıdır. İngilizce deyim Bermuda "Atlantik'te bir ada" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Juan de Bermudez "İspanyol denizci ve kâşif" özel adından türetilmiştir.

bermutat

Farsça bar muˁtād برمعتاد z "alışıldığı üzere" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Arapça muˁtād معتاد z "alışılmış, adet olmuş" sözcüğünden bar+ önekiyle türetilmiştir.