berduş

berberis

Yeni Latince berberis "bir süs bitkisi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

berceste

Farsça barcaste برجسته z "kabaran, sıçrayan, (mec.) öne çıkan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça barcastan برجستن z "yukarı sıçramak, kalkmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Farsça castan "sıçramak, seğirmek" fiilinden bar+ önekiyle türetilmiştir.

berdel

Kürtçe (Kurmanci) berdêl "1. değiştokuş, takas, 2. başlık parası yerine aynı aileden kız almak suretiyle yapılan takas" sözcüğünden alıntıdır. Kürtçe sözcük Kürtçe (Kurmanci) ber- "üzerine, bir şeyin yerine (edat)" ve Kürtçe (Kurmanci) dêl "değişme, bedel" sözcüklerinin bileşiğidir.

berdelacuz

Arapça bardu'l-ˁacuz بردالعجز z "kışın sonundaki en soğuk beş gün" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça brd kökünden gelen bard برد z "soğuk" ve Arapça ˁcz kökünden gelen ˁacuz عجز z "kıç, art, bir şeyin son bölümü, şiirde bir beytin son ayağı" sözcüklerinin bileşiğidir.

berdevam

Farsça bar-davām بردوام z "sürekli, devamlı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Arapça dawām دوام z sözcüğünden bar+ önekiyle türetilmiştir.

berduş
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
bunlar bir alay χāne berdūş χīzān-i ˁulūfeciyān-i mepşūtāndır [evsiz barksız ulufe kaldırıcı? puştlardır] [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
χāne berdūş: salyangoz gibi hercai, nerede akşam orada sabah

Köken

Farsça χāne bar dūş خانه بر دوش z "«evi omuzda», evsiz barksız kimse" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça dūş veya doş دوش/دوش z "omuz" sözcüğünden bar+ önekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için ber+, döş maddelerine bakınız.

Benzer sözcükler

haneberduş


11.01.2016
bere1

Orta Türkçe (sadece Kıpçak ve Oğuz lehçelerinde) bere "hafif yara" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe bez "yara izi" sözcüğü ile eş kökenlidir.

bere2

Fransızca béret "düz tepeli kenarsız şapka" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Provansal dilinde aynı anlama gelen berret sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince birrus "bir tür külahlı cübbe, burnus" sözcüğünün küçültme halidir.

bereket

Arapça brk kökünden gelen baraka(t) بركة z "Allah’ın verdiği nimet, bolluk, verimlilik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice bərākā veya bərāktā ברכא/ברכתא z "1. diz çökerek yapılan dua, 2. nimet, bolluk, verimlilik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice aynı anlama gelen bərakah ברכה z sözcüğü ile eş kökenlidir. İbranice sözcük İbranice berek ברך z "diz" sözcüğünden türetilmiştir.

bergamot

Fransızca bergamote "1. Anadolu kökenli bir tür kokulu armut, 2. İtalya'nın Calabria bölgesine özgü çok kokulu bir turunçgil, citrus bergamia" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen bergamotta sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Türkiye Türkçesi beğ armudu deyiminden alıntıdır.

bergüzar

Farsça barguḏār بر گذار z "yolluk, yolcuya verilen hediye" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça guḏār "yol, gidiş" sözcüğünden bar+ önekiyle türetilmiştir.