beğen|mek

bediüzzaman

Arapça badīˁu'z-zamān بديع الزمان z "çağın harikası" deyiminden alıntıdır. Arapça deyim Arapça badīˁ بديع z "yeni, emsalsiz, harika" sözcüğünden türetilmiştir.

bednam

Farsça badnām "kötü namlı" sözcüğünden alıntıdır.

begonvil

Yeni Latince bougainvillea "bir tür çiçekli sarmaşık" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1866 Fr.) Latince sözcük Louis Antoine de Bougainville "Fransız denizci ve seyyah (1729-1811)" özel adından türetilmiştir.

begonya

Yeni Latince begonia "bir çiçek cinsi" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Michel Bégon "Fransız idareci ve botanikçi (1638- 1710)" özel adından türetilmiştir.

begüm

Çağatayca ve Tatarca begüm "soylu kadınlara hitap şekli [1.ci tekil kişi iyelik ekiyle]" sözcüğünden alıntıdır. Çağatayca sözcük Eski Türkçe beg "bey" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +Um ekiyle türetilmiştir.

beğen|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Orta Türkçe: [ İbni Mühenna, Lugat, 1310 yılından önce]
begendi, begeldi [[beylik etti]] Kıpçakça: [ Codex Cumanicus, 1303]
gaudeo [memnun olmak] - souunurmen, bienirmen, biendim [sevinirim, beğenirim, beğendim] Türkiye Türkçesi: [ Yunus Emre, Bütün Şiirleri, 1320 yılından önce]
kimesne begenesi χūsı [huyu] yokdur

Köken

Orta Türkçe begen- "beylik etmek, takdir etmek" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe beg "bey" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)An- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için bey1 maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Arapça ḳadara "muktedir idi" > ḳaddara "takdir etti, beğendi". "Kudret" ve "iktidar" ile "değer biçme/değer verme" arasındaki semantik ilişki ilgi çekicidir.

Benzer sözcükler

beğendi, beğendirmek, beğenilmek, hünkâr beğendi

Bu maddeye gönderenler

beğeni


15.11.2019
beğeni

Türkiye Türkçesi beğen- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

behavyorizm

İngilizce behaviorism "davranışçılık" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1913 John Broadus Watson, Amer. psikolog.) İngilizce sözcük İngilizce behavior "davranış" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük İngilizce behave "davranmak, kendini belli bir şekilde tutmak" fiilinden türetilmiştir. İngilizce fiil İngilizce have "sahip olmak, tutmak" fiilinden türetilmiştir. İngilizce fiil Germence yazılı örneği bulunmayan *habēn "tutmak, elde etmek" biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kh₂p- (*kap-) biçiminden evrilmiştir.

behemehal

Farsça ba hama ḥāl به همه حال z "her durumda, mutlaka" sözcüğünden alıntıdır.

beher

Farsça ba har بهر z "her bir" deyiminden alıntıdır.

behimiyet

Arapça bhm kökünden gelen bahīmiyya(t) بهيميّة z "hayvanlık, öküz gibi hantal ve aptal olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça bahīma(t) بهيمة z "her türlü dört ayaklı hayvan, davar" sözcüğünün masdarıdır.