bazilika

baz

Fransızca ve İngilizce base "1. ayak basılan yer, kaide, zemin, üs, 2. kimyada bir asitle birleşince tuz oluşturan madde" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince basis "basamak, kaide" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen básis βάσις z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca baínō, bat- βαίνω, βατ- z "yürümek, adım atmak" fiilinden +sis ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷémti- "geliş" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷem- "gelmek, gitmek" kökünden türetilmiştir.

+baz

Farsça bāz باز z "oynayan, oynatan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça bāχtan, bāz- باختن, باز z "oynamak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça bāχtan "sıçramak, zıplamak, oynamak" fiilinden evrilmiştir.

baza

Fransızca base "altlık, temel, taban, altyapı" sözcüğünden alıntıdır.

bazalt

Fransızca basalte "koyu renkli bir volkanik kaya" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen basaltes sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen basanítēs βασανίτης z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca básanos βάσανος z "mihenk taşı, altın ayarını sınamak için kullanılan kara bir taş" sözcüğünden türetilmiştir. (NOT: Yunanca sözcük Pali (geç Sanskrit) dilinde pāsāna "taş" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. )

bazan

Arapça bˁḍ kökünden gelen baˁḍ بعض z "birtakım, bazı, biraz" sözcüğünden +an ekiyle türetilmiştir.

bazı

Arapça baˁḍi بَعْضِ z "bir kısmı (genitif)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça bˁḍ kökünden gelen baˁḍ بعض z "bir kısım, bazı, birtakım" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Arapça baˁaḍa بَعَضَ z "ısırık aldı, (sinek) soktu" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

bazilika
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1937]
Kazılan mahalden 40-50 santim derinliğinde bulunan Bazilika, miladdan sonra 4. asra aittir.

Köken

Latince basilica "Roma imparatorluğunda bir tür kamu binası" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca stoa basilikḗ στοα βασιλική z "«kral revakı», Atina'da yüksek mahkeme olarak kullanılan revak" deyiminden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca basileús βασιλεύς z "kral" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir.

Bu maddeye gönderenler

fesleğen


12.01.2015
bazlama

Türkiye Türkçesi bazlamac "tepsi ekmeği" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi bazı veya baza "hamur yumağı, bir ekmeklik hamur parçası" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Yeni Yunanca ve Eski Yunanca aynı anlama gelen máza sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

bazu

Farsça bāzū بازو z "kol, önkol" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen bāzūg sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen bāzu- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen bāhu sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *bʰeh₂ǵʰú-s (*bʰāǵʰú-s) biçiminden evrilmiştir.

bazuka

İngilizce bazooka "elde taşınan roketatar" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

be

"hitap ünlemi" ünlemdir.