bayram

bayır

Arapça bwr kökünden gelen bāˀir بائر z "işlenmeyen toprak, yaban yer" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça bāra بار z "(toprak) boş durdu, nadasa bırakıldı, işe yaramadı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

bayi

Arapça byˁ kökünden gelen bāˀiˁ بَائِع z "satan, satıcı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça bāˁa بَاعَ z "sattı, satış için sözleşti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

baykuş

Orta Türkçe bay kuş sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe bay "zengin, soylu" sözcüğünden türetilmiştir.

baypas

İngilizce bypass "bir engelin yanından dolaşarak geçme" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce by "1. yan, kenar, 2. ikincil, tali" ve İngilizce pass "geçme" sözcüklerinin bileşiğidir.

bayrak

Eski Türkçe batrak veya batruk "mızrak, mızraklı flama" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe batur- "(mızrak) saplamak" fiilinden Eski Türkçe +(g)Ak ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

bayram
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
bayrām: yawma'l-ˁīd [Kurban veya Ramazan bayramı] [[Oğuzca. Bunun halk dilindeki baḏram (sevinç, eğlence) sözcüğünden türediğini düşünüyorum, çünkü īd günü aynı zamanda sevinç ve neşe günüdür. (...) bayram sözcüğü yalnızca kendi lehçelerinde ḏ'yi y yapanlar (Oğuz ve Kıpçaklar) tarafından bu anlamda kullanılır.]] Orta Türkçe: [ anon., Mukaddimetü'l-Edeb terc., y. 1300]
bayramḳa ḥāzır boldılar

Köken

Eski Türkçe badrām "sevinç, neşe" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Orta Farsça paḏrām "neşe, huzur, mutluluk, sükûn" veya Soğdca aynı anlama gelen patrām sözcüğünden alıntıdır. Soğdca sözcük Proto-İranca (Ana-İranca) aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *pati-rāma- sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Bu sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen rāma sözcüğü ile eş kökenlidir. )

Daha fazla bilgi için ram maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

bayram yeri, bayramlaşmak, bayramlık


20.05.2015
bayt

İngilizce byte "sekiz bitten oluşan sayısal birim" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1964, IBM Sytems Journal.)

baytar

Arapça bṭr kökünden gelen bayṭār veya bayṭar بيطار/بيطر z "veteriner, at doktoru, nalbant" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Eski Yunanca ʰippíatros ἱππίατρος z "at doktoru" sözcüğünden alıntıdır.

baz

Fransızca ve İngilizce base "1. ayak basılan yer, kaide, zemin, üs, 2. kimyada bir asitle birleşince tuz oluşturan madde" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince basis "basamak, kaide" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen básis βάσις z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca baínō, bat- βαίνω, βατ- z "yürümek, adım atmak" fiilinden +sis ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷémti- "geliş" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷem- "gelmek, gitmek" kökünden türetilmiştir.

+baz

Farsça bāz باز z "oynayan, oynatan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça bāχtan, bāz- باختن, باز z "oynamak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça bāχtan "sıçramak, zıplamak, oynamak" fiilinden evrilmiştir.

baza

Fransızca base "altlık, temel, taban, altyapı" sözcüğünden alıntıdır.