bayan

battaniye

Arapça bṭn kökünden gelen biṭān بط‎ان z "devenin karnına sarılan kuşak, gömlek içine giyilen yün kuşak" sözcüğünden +īya(t)1 ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir. Arapça sözcük Arapça baṭn بط‎ن z "karın" sözcüğünden türetilmiştir.

bavul

İtalyanca baule "yolculukta taşınan yük, çıkın" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen baula sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince balla "balya, çıkın" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

bay

Eski Türkçe bay "zengin, soylu" fiilinden evrilmiştir.

bay|mak

Türkiye Türkçesi bayıl- fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

bayağı

Eski Türkçe bayakı "önceki, eski" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe baya "önce" sözcüğünden türetilmiştir.

bayan
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Türkçe: "hitap deyimi, hanım" [ Türk Dilini Tedkik Cemiyeti, Tarama Dergisi, 1934]

Köken

Yeni Türkçe bay "hitap deyimi, bey" sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için bay maddesine bakınız.

Ek açıklama

Dil Devrimi döneminde keyfi olarak üretilen bayan sözcüğündeki +An eki, Türkçenin hiçbir döneminde dişil yapım eki olarak kaydedilmemiştir. Karş. Moğolca bayan "zengin kişi".

Benzer sözcükler

bağyan


11.12.2015
bayat

Arapça byt kökünden gelen bāˀit بائت z "geceden kalmış" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Arapça sözcük Arapça bāta بَاتَ z "geceledi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

baybay

İngilizce bye-bye "veda sözü" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce aynı anlama gelen good bye deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük İngilizce God by thee "«tanrı yanında olsun», a.a." deyiminden türetilmiştir.

bayıl|mak

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan mayıl- veya *bayıl- "gevşemek, uyuşmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *bañ- sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: Gerard Clauson, An Etym. Dict. of Pre-Thirteenth Centu sf. 772)

bayındır

Bayundır "eski bir Türk adı" özel adı ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Türkçe bayu- "zenginleşmek, müreffeh olmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe bay "zengin" sözcüğünden Eski Türkçe +U- ekiyle türetilmiştir.

bayır

Arapça bwr kökünden gelen bāˀir بائر z "işlenmeyen toprak, yaban yer" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça bāra بار z "(toprak) boş durdu, nadasa bırakıldı, işe yaramadı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.