bay|mak

baton

Fransızca bâton "çubuk, değnek" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen bastum veya bastō sözcüğünden evrilmiştir.

battal

Arapça bṭl kökünden gelen baṭṭāl بطّال z "boş, batıl, geçersiz" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baṭala بَطَلَ z "boş ve geçersiz idi" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.

battaniye

Arapça bṭn kökünden gelen biṭān بط‎ان z "devenin karnına sarılan kuşak, gömlek içine giyilen yün kuşak" sözcüğünden +īya(t)1 ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir. Arapça sözcük Arapça baṭn بط‎ن z "karın" sözcüğünden türetilmiştir.

bavul

İtalyanca baule "yolculukta taşınan yük, çıkın" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen baula sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince balla "balya, çıkın" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

bay

Eski Türkçe bay "zengin, soylu" sözcüğünden evrilmiştir.

bay|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: "büyülemek, uyuşturmak" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
baymak: Fucum facere, hallucinare, fascinare. Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
baymak: Derman bırakmamak (...) yormak, efsane ve efsun ile aldatmak, sihr.

Köken

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *bañ- biçiminden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: Gerard Clauson, An Etym. Dict. of Pre-Thirteenth Centu sf. 772.)

Daha fazla bilgi için bayıl- maddesine bakınız.

Ek açıklama

ETü kaynaklarda mayılmak/bayılmak edilgen biçimleri görülür, ancak fiilin yalın haline rastlanmaz. ETü %mayıl- biçimi, ikinci ünsüzün orijinal değerinin arkaik /ñ/ sesi olduğunu düşündürür.

Benzer sözcükler

bayıcı


02.05.2019
bayağı

Eski Türkçe bayakı "önceki, eski" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe baya "önce" sözcüğünden türetilmiştir.

bayan

Yeni Türkçe bay "hitap deyimi, bey" sözcüğünden türetilmiştir.

bayat

Arapça byt kökünden gelen bāˀit بائت z "geceden kalmış" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Arapça sözcük Arapça bāta بَاتَ z "geceledi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

baybay

İngilizce bye-bye "veda sözü" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce aynı anlama gelen good bye deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük İngilizce God by thee "«tanrı yanında olsun», a.a." deyiminden türetilmiştir.

bayıl|mak

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan mayıl- veya *bayıl- "gevşemek, uyuşmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *bañ- biçiminden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: Gerard Clauson, An Etym. Dict. of Pre-Thirteenth Centu sf. 772)