ban|mak

bam teli

Farsça bām بام z "müzikte pes perde, bas" sözcüğünden alıntıdır.

bambu

Fransızca bambou veya İngilizce bamboo "sıcak iklimlerde yetişen bir tür kamış" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Portekizce aynı anlama gelen bambus sözcüğünden alıntıdır. Portekizce sözcük Tamilce bir sözcükten alıntıdır.

bamya

Arapça bāmiyā باميا z "Afrika kökenli bir sebze, alcaea aegyptiaca veya abelmoschus esculentus" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

ban

İngilizce ban "yasaklamak, yasak" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Fransızca ban veya bandon "yargı, yasak" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *bannan veya *bandan "yüksek sesle ilan etmek, yargılamak, yasaklamak" fiilinden türetilmiştir.

+ban

Farsça bān بان z "[bileşik adlarda] bakan, gözeten, bekleyen, güden" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen pān veya pānag sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde yazılı örneği bulunmayan *pāna- "korumak" fiili ile eş kökenlidir.

ban|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
koy bandı [[koyun bağlandı - Bir yere bağlanan her şey için kullanılır]] (...) er tulum mandı [adam silah kuşandı], ol ötmēk sirkēke mandı [ekmeği sirkeye bandı] Kıpçakça: [ Codex Cumanicus, 1303]
manarmen - Alm: ich iyn tuyche [ich eintauche]

Köken

Eski Türkçe ban- veya man- "1. bağlanmak, kuşanmak, 2. bastırmak, batırmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe ba- "bağlamak" fiilinden Eski Türkçe +In- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için bağ1 maddesine bakınız.

Ek açıklama

Esasen "bağlanmak" anlamındayken, yemeğe ilişkin özel anlam kazanmıştır. Önseste /b/ > /m/ varyasyonu için karş. ben1.

Benzer sözcükler

banak, bandırmak, banılmak


05.10.2017
banal

Fransızca banal "1. feodal yargı altında olan, köylü [esk.], 2. soylu olmayan, adi, avam" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Fransızca ban veya bandon "yargı, yasak" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

banana

İngilizce banana "muz" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İspanyolca ve Portekizce aynı anlama gelen banana sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1563 Garcia de Orta, Port. seyyah.) Bu sözcük Kongo dilinde bir sözcükten alıntıdır.

banço

İngilizce banjo "bir çalgı" sözcüğünden alıntıdır.

bandana

İngilizce bandanna "lekeler bırakılarak boyanmış mendil" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Modern Hintçe bandhanu "kumaşı düğümleyerek boyama usulü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Sanskritçe bandh- "bağlamak" fiilinden türetilmiştir. Sanskritçe fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰendʰ- "bağlamak" biçiminden evrilmiştir.

bandıra

Venedikçe bandéra "bayrak [İtalyanca bandiera]" sözcüğünden alıntıdır. Venedikçe sözcük Venedikçe banda1 "bayrak, sancak, gemide sancak tarafı" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *bandwa "işaret, simge, sancak" biçiminden alıntıdır.