Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

balici

bale

Fransızca ballet "gösteri dansı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca balletto "dansçık, kısa gösteri dansı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca ballo "dans, raks" sözcüğünün küçültme halidir.

balerin

Fransızca ballerine "kadın bale sanatçısı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen ballerina sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca ballare "dans etmek" fiilinden +in° ekiyle türetilmiştir.

balgam

Arapça blġm kökünden gelen balġam بلغم z "irin, iltihap, eski tıbba göre insanı oluşturan dört unsurdan biri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen phlégma φλέγμα z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca phlégō φλέγω, φλογ- z "yanmak, iltihaplanmak" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir.

balık

Eski Türkçe balık "1. çamur, balçık, 2. balık (su canlısı)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe bal- "bağlanmak, saplanmak" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

balıkçıl

Türkiye Türkçesi yazılı örneği bulunmayan *balıkçin "balıkçı kuşu" biçiminden evrilmiştir. Türkçe biçim Eski Türkçe balık ve Eski Türkçe +çin "kuş" sözcüklerinin bileşiğidir.

balici
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"bir tür uyuşturucu bağımlısı" [ Hürriyet - gazete, 1998]
Tinerci, sokak çocuğu, balici, hırsız, gaspçı, her türlü damgayı yemiş bu çocukları rehabilite etmek

Köken

Bally "İsviçreli ayakkabı imalatçısı, bu firma tarafından pazarlanan bir tür selülozik tutkal" ticari markasından türetilmiştir.


18.07.2013
baliğ

Arapça blġ kökünden gelen bāliġ بالغ z "ulaşan, erişen, varan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça balaġa بَلَغَ z "ulaştı, yetişti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

balina

İtalyanca balena veya Fransızca baleine "denizde yaşayan büyük memeli" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen balaena sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen phállaina φάλλαινα z sözcüğü ile eş kökenlidir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰl̥-nó-s biçiminden türetilmiştir. (Kaynak: Pokorny, Indogermanisches Etym. Worterb. sf. 120.) Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰel-¹ "şişmek, kabarmak" kökünden türetilmiştir.

balistik

Fransızca balistique "top veya mermi atımı bilimi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca bállista βάλλιστα z "mermi atan mekanik cihaz, mancınık" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca bállō βάλλω z "atmak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷl̥-ne-h₁- (*gʷl̥-ne-e-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷelH- (*gʷel-) "atmak, atılmak" kökünden türetilmiştir.

balkan

Türkiye Türkçesi balkan "yüksek dağ" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi balkı- "parıldamak, ışımak" sözcüğünden türetilmiştir.

balkı|mak

Orta Türkçe balkı- "parıldamak, ışımak" sözcüğünden evrilmiştir.