bahriye

bahar2

Arapça bhr kökünden gelen bahār بهار z "1. güzel kokulu bir bitki, buphthalmum, 2. çölde yağmurdan sonra açan bitkilerin genel adı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Farsça bahār بهار z "ilkbahar" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

bahçe

Farsça bāġçe باغچه z "bahçe" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça bāġ باغ z "1. kısmet, pay, özel üretimi için köylüye tahsis edilen toprak, 2. bahçe" sözcüğünden +ça3 ekiyle türetilmiştir.

bahçıvan

Farsça bāġçe-bān veya baġçe-wān باغچه بان z "bahçe gözeten, bahçe bakan" sözcüğünden alıntıdır.

bahir

Arapça bḥr kökünden gelen baḥr بحر z "deniz" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baḥara "yardı, ayırdı" fiili ile eş kökenlidir.

bahis

Arapça bḥṯ kökünden gelen baḥṯ بحث z "1. soruşturma, bir konuyu etraflıca tartışma, münazaa, söz yarıştırma, 2. tartışılan konu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baḥa "soruşturdu, tartıştı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

bahriye
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Osmanlıca: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
bahriye: Sabıkta derya kalemi ve nezareti, kapudanı derya makamı. Kuvve-i bahriyye: Donanma.

Köken

Arapça (ˁumūr) al-baḥrīya(t) بحريّة z "deniz işleri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baḥr "deniz" sözcüğünün dişil nisbet halidir.

Daha fazla bilgi için bahir maddesine bakınız.

Ek açıklama

Arapça nisbet sıfatının dişili iken geç dönem Osmanlıcada bağımsız sözcük halini almıştır.

Benzer sözcükler

bahriyeli


16.07.2021
bahş

Farsça baχş بخش z "hisse, pay, bağış" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça baχtan, baχş- "ihsan etmek, pay ve nimet vermek, bağışlamak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen baχş- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *bʰeh₂g-s- (*bʰāg-s-) biçiminden evrilmiştir.

bahşiş

Farsça baχşiş veya baχşāyiş بخشش z "bahş ediş, ihsan, cömertlik" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen baχşişn sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça bāχtan, baχş- "ihsan etmek, karşılıksız vermek" fiilinden +iş ekiyle türetilmiştir.

baht

Farsça ve Orta Farsça baχt بخت z "talih, kısmet" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça bāχtan, baχş- "ihsan etmek, pay vermek, bölüştürmek" fiilinden türetilmiştir.

bahtiyar

Farsça baχtyār بختيار z "şansı yardım eden, talihli" sözcüğünden alıntıdır.

bahusus

Farsça bā χuṣūṣ بخصوص z "özellikle, bilhassa" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça "ile, birlikte, beraber (edat)" ve Arapça χuṣūṣ "özellik" sözcüklerinin bileşiğidir.