bahadır

bağla|mak

Eski Türkçe aynı anlama gelen baġla- fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe baġ sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.

bağlaç

Türkiye Türkçesi bağla- fiilinden Yeni Türkçe +(g)Aç ekiyle türetilmiştir.

bağlam

Türkiye Türkçesi bağla- fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir.

bağlantı

Türkiye Türkçesi bağla- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(In)tI ekiyle türetilmiştir.

bağnaz

Türkiye Türkçesi bağ- "bağlamak" fiilinden Yeni Türkçe +(n)Az ekiyle türetilmiştir.

bahadır
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Kıpçakça: [ Codex Cumanicus, 1303]
probus [erdemli] - Fa & Tr: bagatr [ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
bahādur kopdı bunlardan dilīr / uŋradı ˁālem içre hemçü şīr [yürekli bir bahadır çıktı bunlardan, kükredi dünya içinde aslan gibi]

Köken

Farsça bāhādur باهادُر z "soylu kişi, kahraman" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük Moğolca aynı anlama gelen baġatır sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen baġatur sözcüğü ile eş kökenlidir. Eski Türkçe sözcük Proto-İranca (Ana-İranca) baga veya bhaga "bey, rabb, hükümdar, tanrı" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için bey1 maddesine bakınız.

Ek açıklama

ETü sadece kişi adı olarak görülen sözcük, muhtemelen bir İran dilinden alıntıdır. Karş. BaileyHun. • Batır, Batur, Bağatur biçimleri kişi adı olarak kullanılır.


15.11.2019
bahane

Farsça bahāne بهانه z "gerçek gerekçeyi gizlemek için ileri sürülen sebep" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen vahānag sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Farsça vahāna- "örtü" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde vah-, vaŋhna "örtü, giysi" sözcüğü ile eş kökenlidir.

bahar1

Farsça bahār بهار z "ilkbahar" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen vāhara sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *wésr̥ biçiminden evrilmiştir.

bahar2

Arapça bhr kökünden gelen bahār بهار z "1. güzel kokulu bir bitki, buphthalmum, 2. çölde yağmurdan sonra açan bitkilerin genel adı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Farsça bahār بهار z "ilkbahar" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

bahçe

Farsça bāġçe باغچه z "bahçe" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça aynı anlama gelen bāġ باغ z sözcüğünden +ça3 ekiyle türetilmiştir.

bahçıvan

Farsça bāġçe-bān veya baġçe-wān باغچه بان z "bahçe gözeten, bahçe bakan" sözcüğünden alıntıdır.