badire

badem

Farsça bādām veya bāyām بادام/بايام z "badem" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen wādām sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen badama veya vatama वाताम z sözcüğü ile eş kökenlidir.

badi1

Arapça bṭṭ kökünden gelen baṭṭ بطّ z "ördek" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

badi2

İng (Amer) buddy "yakın arkadaş, yoldaş" sözcüğünden alıntıdır. sözcük İng (Amer) bud "(ABD zenci ağızlarında) kardeş" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük İng (Amer) brother "erkek kardeş" sözcüğünden türetilmiştir. sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *bʰréh₂tēr (*bʰrā́tēr) biçiminden evrilmiştir.

badigard

İngilizce bodyguard "tam gövde koruması sağlayan güvenlik elemanı, koruma" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce body "gövde" ve İngilizce guard "koruma" sözcüklerinin bileşiğidir.

badik

Türkiye Türkçesi pati veya badi "ördek, ördek gibi salınarak yürüyen" sözcüğünden türetilmiştir. Türkçe sözcük çocuk dilinden türetilmiştir.

badire
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Osmanlıca: [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
bādire: 1. bedahaten [düşünmeden] söylenip hatadan gayrı salim söz, 2. ansızın zuhur eden vaka

Köken

Arapça bdr kökünden gelen bādira(t) بادرة z "öfke ve düşüncesizlikle yapılan şey veya söylenen söz ve bundan kaynaklanan kötülük" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça badara بَدَرَ z "aniden geldi, uğradı" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

Ek açıklama

Servet-i Fünun döneminde eski sözlüklerden bulunup yeni anlam yüklenen bir kelime olması muhtemeldir. 20. yy'dan önceki Osmanlıca sözlüklerde görülmez.


19.09.2014
badminton

İngilizce badminton "tüylü hafif topla oynanan bir tür tenis" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Badminton House "Gloucestershire'da Beaufort Dükü'nün malikânesi" sözcüğünden türetilmiştir.

badya

Arapça bṭw kökünden gelen bāṭiya(t) باطية z "şarap kadehi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen potḗrion ποτήριον z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca pínō, pot- πίνω z "içmek, özellikle içki içmek" fiilinden +ion ekiyle türetilmiştir.

bagaj

Fransızca bagage "yolculukta taşınan ağırlık, eşya ve edevat" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İspanyolca aynı anlama gelen bagaje sözcüğü ile eş kökenlidir. (NOT: Bu sözcük Arapça aynı anlama gelen būḳca sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Arapça sözcük Türkiye Türkçesi boğça veya boχça "bohça" sözcüğünden alıntıdır. )

baget

Fransızca baguette "çubuk" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca bague "sopa, baston" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen baculum sözcüğü ile eş kökenlidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *bak- biçiminden evrilmiştir.

bağ1

Eski Türkçe baġ "1. bağlama eylemi, bağ, düğüm, 2. bağlı şey, bohça, ittifak" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ba- "bağlamak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.