bade

background

İngilizce background "resimde arka plan, (mec.) her türlü arka plan" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce back "arka" ve İngilizce ground "zemin" sözcüklerinin bileşiğidir.

backup

İngilizce backup "yedeklemek, yedek" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce back "sırt, arka; arkalamak" (NOT: Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *bakaz "sırt, arka" biçiminden evrilmiştir. ) ve İngilizce up "dikelme ve kalkma anlamı veren edat" sözcüklerinin bileşiğidir.

baç

Farsça ve Orta Farsça bāc باج z "vergi, özellikle gümrük veya yol vergisi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen bāci sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰeh₂g- (*bʰāg-) "pay almak, nasiplenmek" kökünden türetilmiştir.

bad

Farsça bād باد z "rüzgâr, yel" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen vād sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen vāta- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂wéh₁n̥ts (*awḗn̥ts) "esen şey, a.a." biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂weh₁- (*awē-) "esmek" kökünden türetilmiştir.

badana

Arapça bṭn kökünden gelen biṭāna(t) بطانة z "astar, giysi veya döşeğin iç yüzü" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Arapça sözcük Arapça baṭn بطن z "karın, iç yüzü" sözcüğünün fiˁāla(t) vezninde ismi merresidir.

bade
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
sāḳi nefs ü saġraḳ işteh, bāde ḥāl [saki nefsin simgesidir, kadeh iştahın, şarap halin] [ Ömer b. Mezîd, Mecmuatü'n-nezâir, 1437]
Buyur kim içelüm bāde bu ömri vérmegil bāda

Köken

Farsça bāde باده z "1. olmuş, olgun, 2. şarap" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen bādag sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Farsça budan بدن z "olmak" fiilinden +a ekiyle türetilmiştir.


14.11.2019
badehu

Arapça baˁdahu بعدهُ z "ondan sonra" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça bˁd kökünden gelen baˁd بعد z "sonra" sözcüğünden türetilmiştir.

badem

Farsça bādām veya bāyām بادام/بايام z "badem" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen wādām sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen badama veya vatama वाताम z sözcüğü ile eş kökenlidir.

badi1

Arapça bṭṭ kökünden gelen baṭṭ بطّ z "ördek" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

badi2

İng (Amer) buddy "yakın arkadaş, yoldaş" sözcüğünden alıntıdır. sözcük İng (Amer) bud "(ABD zenci ağızlarında) kardeş" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük İng (Amer) brother "erkek kardeş" sözcüğünden türetilmiştir. sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *bʰréh₂tēr (*bʰrā́tēr) biçiminden evrilmiştir.

badigard

İngilizce bodyguard "tam gövde koruması sağlayan güvenlik elemanı, koruma" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce body "gövde" ve İngilizce guard "koruma" sözcüklerinin bileşiğidir.