bağa

badya

Arapça bṭw kökünden gelen bāṭiya(t) باطية z "şarap kadehi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen potḗrion ποτήριον z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca pínō, pot- πίνω z "içmek, özellikle içki içmek" fiilinden +ion ekiyle türetilmiştir.

bagaj

Fransızca bagage "yolculukta taşınan ağırlık, eşya ve edevat" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İspanyolca aynı anlama gelen bagaje sözcüğü ile eş kökenlidir. (NOT: Bu sözcük Arapça aynı anlama gelen būḳca sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Arapça sözcük Türkiye Türkçesi boğça veya boχça "bohça" sözcüğünden alıntıdır. )

baget

Fransızca baguette "çubuk" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca bague "sopa, baston" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen baculum sözcüğü ile eş kökenlidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *bak- biçiminden evrilmiştir.

bağ1

Eski Türkçe baġ "1. bağlama eylemi, bağ, düğüm, 2. bağlı şey, bohça, ittifak" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ba- "bağlamak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

bağ2

Farsça bāġ باغ z "bahçe, sebze ve meyve yetiştirilen yer" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça bāġ "1. kısmet, pay, mülk, 2. bahçe" sözcüğünden evrilmiştir.

bağa
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
baḳa [[kurbağa. Buradan hareketle kaplumbağaya 'müŋüz baka' denir.]] Türkiye Türkçesi: "kaplumbağa kabuğunun hammaddesi" [ Asım Ef., Burhan-ı Katı terc., 1797]
zibl [Fa.]: Hindistan'a mahsus kaplumbağanın kışrına [kabuğuna] denir; hālen bağa dedikleri budur.

Köken

Eski Türkçe baka "kurbağa" sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

Bugün kullanılan anlamı muhtemelen kaplumbağa sözcüğünden geri-türetilmiştir.

Bu maddeye gönderenler

kaplumbağa, kurbağa, tosbağa


01.06.2015
bağdadi

Bāğdād "Irak'ta bir kent" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça bāġ dād "tanrı verdi veya tanrının verdiği" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir.

bağdaş

Eski Türkçe baġdaş "bacaklarını kavuşturma" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe baġda- "sarmalamak, çelme vurmak" fiilinden Eski Türkçe +Iş ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe baġ "sarma" sözcüğünden Eski Türkçe +dA- ekiyle türetilmiştir.

bağdaş|mak

Eski Türkçe baġda- "sarılmak, sarmalamak" fiilinden Yeni Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

bağıl

Türkiye Türkçesi bağ fiilinden Yeni Türkçe +Il ekiyle türetilmiştir.

bağımsız

Yeni Türkçe bağım sözcüğünden türetilmiştir. Yeni Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi bağ- "bağlamak" fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.