bağırtlak

bağımsız

Yeni Türkçe bağım sözcüğünden türetilmiştir. Yeni Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi bağ- "bağlamak" fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

bağıntı

Yeni Türkçe bağın- "bağlanmak" fiilinden Yeni Türkçe +(In)tI ekiyle türetilmiştir.

bağır

Eski Türkçe baġır "1. karın, gövdenin iç boşluğu, 2. ak veya kara ciğer" sözcüğünden evrilmiştir.

bağır|mak

Oğuzca bakır- "bağırmak" fiilinden evrilmiştir. Oğuzca fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *barkır- biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük bar "bağırma sesi" ses yansımalı sözcüğünden +kIr- ekiyle türetilmiştir.

bağırsak

Eski Türkçe baġırsuk "iç organlar" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe baġır "karın, gövdenin iç boşluğu" sözcüğünden Eski Türkçe +sUk ekiyle türetilmiştir.

bağırtlak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
bağırlak: al-ḳaṭāt Türkiye Türkçesi: [HH-TS, 1500 yılından önce]
Bağırdlak susasa tan yeri ağarıcak kalkar, gün doğunca yedi menzil yol gider

Köken

Eski Türkçe bağırlak "kekliğe benzer bir kuş (sand grouse, pterocles)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe bakır- "bağırmak" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için bağır- maddesine bakınız.

Ek açıklama

ETü kaydedilmemiş olan *bağırt "çığlık" adından +lAk ad yapım ekiyle türetilmiş olması mümkün görünüyor. Eski Türkçe bağır "karaciğer" sözcüğüyle anlam ilişkisi kurulamaz.


04.02.2018
bağış

Türkiye Türkçesi bağışla- "ihsan etmek" fiilinden türetilmiştir. Türkçe fiil Farsça baχş بخش z "ihsan, hediye" sözcüğünden türetilmiştir.

bağışık

Türkiye Türkçesi bağışla- fiilinden Yeni Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

bağışla|mak

Eski Türkçe baġışla- "ihsan etmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Farsça ve Orta Farsça baχş "ihsan, hediye" sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.

baği

Arapça bġy kökünden gelen bāġi باغٍ z "zorba, zalim" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baġā بَغَا z "hakkı olmayana göz dikti, zorla aldı, zulmetti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

bağla|mak

Eski Türkçe aynı anlama gelen baġla- fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe baġ sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.