bızır

bıngıldak

Türkiye Türkçesi bıngılda- fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil bıngıl "et gibi sallanma ve titreme sesi" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +tA- ekiyle türetilmiştir.

bırak|mak

Orta Türkçe bırak- "koymak, salmak" fiilinden evrilmiştir.

bıttım

Arapça bṭm kökünden gelen buṭum بطم z "çitlenbik bitkisi, terebinthus" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen buṭum, buṭmtā בטמ z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen buṭnu, buṭnatu sözcüğü ile eş kökenlidir.

bıyık

Eski Türkçe bıdık "bıyık" sözcüğünden evrilmiştir.

bızdık

Ermenice bıdig veya bızdig պտիկ/պզտիկ z "küçük, ufak" sözcüğü ile eş kökenlidir. Ermenice sözcük çocuk dilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

bızır
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
baẓr: dılak dedükleri nesne ki avretlerüŋ fercinde olur.

Köken

Arapça bẓr kökünden gelen buẓr veya baẓr بظر z "klitoris" sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

Karş. Akatça biṣṣūru "kadın cinsel organı".


09.12.2014
bi(o)+

Fransızca ve İngilizce bio+ "[bileşik adlarda] can, yaşam" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca aynı anlama gelen bíos, biot- βίος, βιοτ- z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *gʷī-wó-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷei̯h₃- (*gʷei̯o-) "yaşamak" kökünden türetilmiştir.

bi+1

Arapça bi بِ z "ile, ... olarak (edat)" parçacığından alıntıdır.

bi+2

Farsça بى z "yoksunluk edatı" parçacığından alıntıdır. Farsça parçacık Orta Farsça aynı anlama gelen abē- sözcüğünden evrilmiştir.

bi+3

Fransızca ve İngilizce bi+ "çift, iki" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Latince bi+ "iki" parçacığından alıntıdır.

biat

Arapça byˁ kökünden gelen bayˁa(t) بيعة z "el sıkışma, anlaşma, kölelik veya itaat sözleşmesi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça bāˁa باع z "sattı, satış için sözleşti" fiilinin faˁla(t) vezninde masdarıdır.