böğürtlen

böbürlen|mek

Farsça babr ببر z "kaplan veya leopar" sözcüğünden +lAn- ekiyle türetilmiştir.

böcek

Türkiye Türkçesi veya böy "büyük ve zehirli örümcek" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çAk ekiyle türetilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen bög sözcüğünden evrilmiştir.

böğ

Eski Türkçe bȫg "bir tür büyük ve zehirli örümcek" sözcüğünden evrilmiştir.

böğür

Eski Türkçe bögür "böbrek" sözcüğünden evrilmiştir.

böğür|mek

Orta Türkçe bögür- "haykırmak (özellikle davar)" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Orta Türkçe yazılı örneği bulunmayan *bö sözcüğünden +kIr- ekiyle türetilmiştir.

böğürtlen
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ Yadigâr-ı İbni Şerif, 1421? yılından önce]
bögürtlen yaprağın çeyneyeler veya naˁnaˁ veya yarpuz çeyneyeler [ Hinduşah b. Sançar, Sıhahu'l-Acem, 1469]
χartūt [Fa.]: börtlen ve kara tut Çağatayca: [ Pavet de Courteille, Dictionnaire Turc Oriental, 1500 yılından önce]
bükürtken: framboisier

Köken

Orta Türkçe bükürtken "meyvesi yenen bir çalı, rubus caesus" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe bük "sık çalılık" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için bük maddesine bakınız.

Ek açıklama

Kırgızca büldürkön, Çuvaşça pürlüχen (aynı anlamda) biçimleri, özgün biçimin böğür sözcüğüyle alakalı olamayacağını düşündürürler.


27.01.2018
böl|mek

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *böl- "ayrılmak?" biçiminden evrilmiştir.

bölge

Türkiye Türkçesi böl- "ayırmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +gA ekiyle türetilmiştir.

bölü

Türkiye Türkçesi böl- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

bölük

Eski Türkçe bölük "grup, kısım" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *böl- fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

bölüm

Türkiye Türkçesi böl- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.