ayır|mak

ayı

<< ETü adıġ 1. uyanık, 2. kış uykusuna yatan malum hayvan ≈ Moğ ötege ayı

ayık

≈ ETü *aduk uyanık, şuurlu ETü adır- ayırmak, fark etmek +Uk

ayıkla|mak

<< ETü adırtla- ayırmak, ayırt etmek ETü adırt ayırt, ayırma +lA-

ayıl|mak

<< ETü adıl- kendine gelmek ETü *ad- ayrılmak, seçmek, fark etmek +Il-

ayıp

Ar ˁayb عيب z [#ˁyb faˁl msd.] kusur, hata Ar ˁāba عاب zkusurlu idi, kusur etti

ayır|mak

ETü: [ Orhun Yazıtları, 735]
türük bodun kagan bulmayın Tabgaçda adrıldı [Türk boyları kagan bulmadan Çin'den ayrıldı] ETü: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol eḏgüni yawlāḳtan aḏırdı [hayrı şerden ayırdı] (...) yol aḏrıldı [iki yol ayrıldı] (...) olār éki aḏrışdı [onlar birbirinden ayrıldı]

<< ETü adır- ayırmak <? ETü *ad- ayrılmak, fark etmek +Ir-

Not: Karş. ETü adın "başka", adış- "ayırmak, açmak", aduk "farklı", adıl- "uyanmak", adıġ "uyanık, ayı". • ETü adır- ve sıdır- "sıyırmak" fiillerinde görülen +Ir- unsuru eğer bir ek ise yapısı ve işlevi muğlaktır (Erdal OTWF II.535-538). Diğer ihtimalle adır- biçiminin birincil olduğu ve türevlerde /r/ sesinin düştüğü düşünülebilir.

Benzer sözcükler: ayırtmak, ayırttırmak, ayrılmak, ayrışmak, ayrışık, ayrışma, ayrıştırmak


10.10.2017
ayırt

<< ETü ādırt ayırma, ayrım ETü ādır- +Ut

ayin

Fa āḏīn/āyīn آيين ztöre, tören, merasim << OFa ādēn görenek, töre

aykırı

<< ETü arkuru zıt yönde ETü arka- 1. ters gitmek, 2. ardından gitmek +(g)ArU

ayla

<< TTü ay ağılı hale TTü ağıl ağarma, beyazlık TTü ak +Il2

aylak

OTü aylan- dönmek, dolanmak +Uk