atom

atlet

Fransızca athlète "sporcu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca athlētḗs αθλητής z "yarışçı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca athléō αθλέω z "yarışmak" fiilinden +t° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca áthlos άθλος z "yarış, müsabaka" sözcüğü ile eş kökenlidir.

atmaca

Türkiye Türkçesi at- fiilinden Türkiye Türkçesinde +mAcA ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

atmasyon

Türkiye Türkçesi atma sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

atmosfer

Fransızca aynı anlama gelen atmosphère sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1638 John Wilkins, İng. bilimci.) Fransızca sözcük Eski Yunanca atmós ατμός z "buhar, nefes" (NOT: Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *awet-mó-s biçiminden evrilmiştir. Eski Yunanca sphaîra σφαῖρα z "küre" sözcüklerinin bileşiğidir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂weh₁- (*awē-) "üflemek, esmek" kökünden türetilmiştir. ) ve

atol

Fransızca ve İngilizce atoll "mercan adası" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Maldivce atolu sözcüğünden alıntıdır.

atom
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mehmed Bahaeddin (Toven), Yeni Türkçe Lugat, 1924]
atom: Zerre, gayri kabili taksim nazarıyla bakılan bir cüz-i cisim. atom bombası [ Vakit - gazete, 1945]
Harp silahlarının en müthişi ve en tesirlisi olan bu silah 'Atom bombası'dır.

Köken

Fransızca atome veya İngilizce atom "maddenin daha küçük parçalara bölünemeyen zerresi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca átomon άτομον z "bölünemeyen şey" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca témnō, tom- τέμνω, τομ- z "kesmek, bölmek" fiilinin nötrüdür.

Daha fazla bilgi için tom(o)+ maddesine bakınız.

Ek açıklama

Filozof Demokritos (MÖ 460-370) tarafından felsefi bir kavram olarak ortaya atılmış, modern bilimsel kullanıma 1805'te İngiliz fizikçi Dalton tarafından önerilmiştir.

Benzer sözcükler

atom bombası, atomik, atomisite, atomizasyon, atomizatör, atomize, atomizer

Bu maddeye gönderenler

subatomik (subsonik)


03.06.2020
atonal

Fransızca atonal "ton ve makam temeline bağlı olmayan müzik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca tónos τόνος z "ses perdesi" sözcüğünden a(n)+ önekiyle türetilmiştir.

atölye

Fransızca atelier "demirci işliği [esk.], her türlü işlik, özellikle ressam işliği" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince astellarium "«kıvılcımhane», demirci işliği" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince stella "yıldız, kıvılcım" sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂stḗr-leh₂- (*astḗr-lā-) "yıldız-cık" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂stḗr- (*astḗr-) "yıldız" kökünden türetilmiştir.

atraksiyon

Fransızca attraction "1. cazibe, çekim, 2. ilgi çekici sahne gösterisi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen attractio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince attrahere "çekmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince trahere, tract- "çekmek, sürmek, sürüklemek" fiilinden ad+ önekiyle türetilmiştir.

atribü

Fransızca attribut "bir şeye veya kişiye atfedilen sıfat, hususiyet" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen attributum sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince tribuere "1. bir oymağa (tribus) tahsis etmek, 2. tahsis etmek, hasretmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı nötrüdür. Latince fiil Latince tribus "Roma halkının bölündüğü oymaklardan her biri, aşiret" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

atrium

Latince atrium "ocak, evin iç avlusu" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂eh₁tr-i̯e- (*ātr-i̯é-) "ateş yeri" biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂eh₁ter- (*āter-) "ateş yakmak" kökünden türetilmiştir.