ansiklopedi

anoreksi

Fransızca anoréxie veya İngilizce anorexia "patolojik iştahsızlık" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Yeni Latince aynı anlama gelen anorexia nervosa deyiminden türetilmiştir. (İlk kullanımı: 1873 W.W. Gull, İng.) Latince deyim Eski Yunanca óreksis όρεξις z "iştah" sözcüğünden a(n)+ önekiyle türetilmiştir.

anormal

Fransızca anormal "kuraldışı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca normal "kurala uygun" sözcüğünden a(n)+ önekiyle türetilmiştir.

anot

Fransızca ve İngilizce anode "pozitif elektrot" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1834 Michael Faraday, İng. fizikçi (1791-1867).) Fransızca sözcük Eski Yunanca ánodos άνοδος z "yukarı çıkan yol, geliş yolu" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰodós ὁδός z "yol" sözcüğünden ana+ önekiyle türetilmiştir.

ansambl

Fransızca ensemble "beraber, küme, takım" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince insimul sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince simul "bir, beraber, aynı" sözcüğünden in+1 önekiyle türetilmiştir.

ansızın

Orta Türkçe aŋsız "ayırtsız, farksız veya fark etmez" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(I)n ekiyle türetilmiştir. Türkçe sözcük Orta Türkçe "ayırt, fark" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +sIz ekiyle türetilmiştir.

ansiklopedi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kemal Beydilli, Mühendishane, 1816]
encuklopedya [ Tıngır & Sinapian, Istılahat Lugati, 1892]
Encyclopédie [Fr.]: külliyat-ı ulum ve fünun, ansiklopedi.

Köken

Fransızca encyclopédie sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince encyclopaedia "genel eğitim programı (16. yy), her konuya değinen eğitici kitap (18. yy)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca enkýklios ενκύκλιος z "genel olarak" (NOT: Yunanca sözcük Eski Yunanca kýklios κύκλιος z "dairesel, çember şeklinde, genel" sözcüğünden en+ önekiyle türetilmiştir.) ve Eski Yunanca paídeúō παίδεύω z "eğitmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için sikl, ped(o)+ maddelerine bakınız.

Benzer sözcükler

ansiklopedik, ansiklopedist


03.09.2017
anşante

Fransızca enchanté "1. sihirlenmiş, büyülenmiş, 2. «büyülendim», nazik tanışma sözü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca enchanter "büyülemek" fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Latince incantare "1. şarkı veya ilahi söylemek, 2. büyü yapmak" fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince cantare "makamla söylemek" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

ant

Eski Türkçe ant "sözleşme, yemin" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe aŋ- "hatırlamak, zikretmek" fiilinden Eski Türkçe +Ut ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

antagonist

Fransızca antagoniste "rakip, karşıt, bir şeyin etkisini gideren karşıtı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca antagōnistḗs ανταγωνιστής z "birine karşı yarışan, rakip" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca agōnistḗs αγωνιστής z "yarışmacı" sözcüğünden anti+ önekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca agōnízomai αγωνίζομαι z "yarışmak" fiilinden +ist° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca agōn αγών z "yarışma" sözcüğünden türetilmiştir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂eǵ- (*aǵ-) "harekete geçirmek, sürmek" biçiminden evrilmiştir.

antant

Fransızca entente "mutabakat" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca entendre "anlamak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince intendere "yönelmek, ilgilenmek, kulak vermek" fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince tendere, tens- "germek" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

anten

Fransızca antenne "1. böcek duyargası, 2. radyo ve benzeri cihaz anteni" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince antenna "böcek duyargası" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince antemna veya antenna "yelken direğinin yatay çıtası" sözcüğünden alıntıdır.