anakronik

anafor

Yeni Yunanca anafóri(on) αναφόρι z "gelgit, zıt akım" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca anaphorá αναφορά z "geri gitme, geri taşıma, kalkma, kaldırma" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca anaphérō αναφέρω z "geri getirmek, yukarı kaldırmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Yunanca fiil Eski Yunanca phérō φέρω z "getirmek, taşımak, ürün vermek" fiilinden ana+ önekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰer-¹ "taşımak, getirmek" biçiminden evrilmiştir.

anagram

Fransızca anagramme "bir kelimedeki harflerin yerini değiştirerek yeni kelime yapma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen anagrammatismós αναγραμματισμός z sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca grámma γράμμα z "harf, yazım" sözcüğünden ana+ önekiyle türetilmiştir.

anahtar

Yeni Yunanca aniχtḗrion ανοιχτήριον z "açkı, açacak" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen anoíktḗr ανοίκτήρ z sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca anoígō ανοίγω z "açmak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca aynı anlama gelen oígō οίγω z fiilinden ana+ önekiyle türetilmiştir.

anakent
anakonda

İngilizce anaconda "bir yılan türü" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Sinhali (Sri Lanka) dilinde henakandaya "«kırbaç yılanı»" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

anakronik
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"çağ dışı, zamana uymayan" [ Cumhuriyet - gazete, 1955]
Hariciye Nezaretleri, anakronik ve aristokratik vasıflarını muhafaza etmektedir.

Köken

Fransızca anachronique "1. eski zamana ait bir anlatım veya tasvire yeni zamana ait unsurlar katan, 2. çağın gerisinde kalmış, modern olmayan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca χrónos χρόνος z "zaman, çağ" sözcüğünden ana+ önekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kron(o)+ maddesine bakınız.

Ek açıklama

Fransızca sözcüğün ana anlamı birincisi iken, Türkçede ikinci anlam ağır basmıştır.

Benzer sözcükler

anakronizm


04.09.2012
analfabetizm

Fransızca analphabétisme "okuryazar olmama" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca alphabet "alfabe" sözcüğünden a(n)+ önekiyle türetilmiştir.

analiz

Fransızca analyse, analyt- "çözümleme, ayrıştırma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen análysis ανάλυσις z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca analúō αναλύω z "ayrışmak, ayrıştırmak" fiilinden +sis ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca lúō λύω z "çözmek" fiilinden ana+ önekiyle türetilmiştir.

analjezi

Fransızca analgésie "uyuşturma, acı duygusunu giderme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca algaisía αλγαισία z "acı duyma" sözcüğünden a(n)+ önekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca álgos άλγος z "acı" ve Eski Yunanca aisthánō αισθάνω z "duymak, hissetmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

analog

Fransızca ve İngilizce analogue "1. benzer, kıyaslanabilir, 2. (doğal hareketi taklit etme anlamında) dijital olmayan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca análogon ανάλογον z "orantılı şey, benzeri" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca légō, log- λέγω1, λογ- z "saymak, hesaplamak" fiilinin nötrüdür.

anamalcılık