amfora

ametist

Fransızca amethyste "bir tür süs taşı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca améthystos αμέθυστος z "«sarhoş etmez», bir tür süs taşı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca methúō μεθύω z "sarhoş olmak" fiilinden a(n)+ önekiyle türetilmiştir.

amfetamin

İngilizce amphetamine "merkezi sinir sistemi uyarıcısı olan bir kimyasal madde" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1935 Prinzmetal & Bloomberg, Amer. kimyacı.) İngilizce sözcük İngilizce alpha methyl phenyl ethyl amine sözcüğünün kısaltmasıdır.

amfibi

Fransızca amphibie "1. su ve karada yaşayan canlı, 2. su ve karada hareket eden araç veya askeri birlik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca amphibíos αμφιβίος z "çift canlı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca bíos βίος z "canlı" sözcüğünden amphi+ önekiyle türetilmiştir.

amfiteatr

Fransızca amphithéatre "daire veya yarım daire şeklinde tiyatro" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince amphitheatrum "çift yanlı (tam daire veya oval) tiyatro" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca théatron θέατρον z "tiyatro" sözcüğünden amphi+ önekiyle türetilmiştir.

amfizem

Fransızca emphysème "tıpta bir vücut dokusunun gazla şişmesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca emphysēma εμφῦσημα z "içine üfleme, şişirme" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca emphysáō εμφυσάω z fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca physáō φυσάω z "üflemek, üfürmek, şişirmek" fiilinden en+ önekiyle türetilmiştir.

amfora
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[Bel, 1939]
pişmiş topraktan güzel bir küçük amfor ve bir diğer küçük desti

Köken

Fransızca amphore "iki kulplu küp veya testi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen amphoreús veya amphiphoreús αμφορεύς/αμφιφορεύς z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca phérō φέρω z "taşımak" fiilinden amphi+ önekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰer-¹ "taşımak, getirmek" biçiminden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için anafor maddesine bakınız.

Ek açıklama

Türkçede önceden amfor kullanılırken, 1980'lerin başından itibaren amfora yaygınlık kazanmıştır.

Bu maddeye gönderenler

ampul


15.09.2017
amigdala

Yeni Latince amygdala "beyinde badem şeklinde bir organ" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca amygdálē ἀμυγδάλη z "badem" sözcüğünden alıntıdır.

amigo

İspanyolca amigo "arkadaş" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük Latince amicus "sevgili, dost, arkadaş" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince amare "sevmek" fiilinden +ic° ekiyle türetilmiştir.

amik

Arapça ˁmḳ kökünden gelen ˁamīḳ عميق z "derin" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁamuḳa عمق z "derin idi" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

amil

Arapça ˁml kökünden gelen ˁāmil عامل z "1. işleyici, sanatkâr, 2. etken, faktör" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁamala عمل z "işledi, eyledi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

âmin1

Arapça āmīn آمين z "dua sözü" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice āmēn אָמֵן z "«öyledir» (dua sözü)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice ˀāmen אָמֵן z "emin ve sadık olma" sözcüğü ile eş kökenlidir.