alelade

aldehit

Fransızca aldéhyde veya İngilizce aldehyde "alkollerden elde edilen bir kimyasal madde sınıfı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Yeni Latince alcool dehydrogenatus "suyu alınmış alkol" deyiminden türetilmiştir.

aldente

İtalyanca al dente "«dişe gelir», az pişmiş makarnayı tarif eden bir söz" deyiminden alıntıdır. İtalyanca deyim İtalyanca dente "diş" sözcüğünden à+ önekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen dens, dent- sözcüğünden evrilmiştir.

aldır|mak

Orta Türkçe aldur- sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Türkçe sözcük Eski Türkçe altız- "yakalatmak, almasına neden olmak" fiili ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Eski Türkçe al- fiilinden Eski Türkçe +tUr- ekiyle türetilmiştir.

ale+

Arapça ˁlw kökünden gelen ˁalā عَلَى z "üzeri, üst, üzere (edat)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁalā عَلَا z "yüksek idi, üstte idi, yüzdü" fiilinden türetilmiştir.

alegori

Fransızca allégorie "simgesel anlatı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca allēgoría αλληγορία z "başka türlü söyleme, başka şey ima etme" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca állos άλλος z "başka" (NOT: Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂el- (*al-) "öte, başka" biçiminden evrilmiştir. ) ve Eski Yunanca agoreúō αγορεύω z "konuşmak, söylemek" sözcüklerinin bileşiğidir.

alelade
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
ˁalelˁāde: Adet olduğu yani her vakit vuku bulduğu gibi.

Köken

Arapça ˁalā'l-ˁāda(t) عَلَى العادة z "adet üzere, alışılmış surette" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için ale+, âdet2 maddelerine bakınız.


14.08.2015
alem

Arapça ˁlm kökünden gelen ˁalam علم z "simge, işaret, belirti, sancak, bayrak" sözcüğünden alıntıdır.

âlem

Arapça ˁlm kökünden gelen ˁālam عالم z "dünya, kâinat" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ˁālam עלם z "devir, çağ, şimdiki dünya, evren (Yunanca aiōn karşılığı)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice ˁōlām עולם z "devir, çağ, şimdiki dünya" sözcüğü ile eş kökenlidir.

alemdar

Farsça ˁalamdār "sancak taşıyan, sancaktar" sözcüğünden alıntıdır.

âlemîn

Arapça ˁālamīn عالمين z "âlemlerin (genitiv çoğul)" sözcüğünden alıntıdır.

alengirli

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.