alabora

al|mak

Eski Türkçe al- "tutmak, elde etmek, alt etmek, yenmek" fiilinden evrilmiştir.

ala

Eski Türkçe ala "renkli, karışık veya belirsiz renkli, benekli" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe al "renkli" sözcüğü ile eş kökenlidir.

âlâ

Arapça ˁlw kökünden gelen aˁlā أَعْلََى z "daha yüksek, daha iyi, üstün" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁāli عالٍ z "yüksek, üstün" sözcüğünün afˁal vezninde kıyas halidir.

alabalık
alabanda

İtalyanca alla banda "gemicilikte dümeni sağa veya sola sonuna kadar kırma" deyiminden alıntıdır. İtalyanca deyim İtalyanca banda "yan, taraf" sözcüğünden à+ önekiyle türetilmiştir.

alabora
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

alabora olmak "(gemi) devrilmek, devrilircesine sallanmak" [ Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant, 1874]
albora etmek "aynı anlamda" [Ebuzz, 1891]

Köken

İtalyanca yazılı örneği bulunmayan *alla bora sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca bora "kuzey/kuzeydoğu rüzgârı, sert hava" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen boreás βορεάς z sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için bora maddesine bakınız.

Ek açıklama

Kahane & Tietze'nin Venedikçe alborar (direk dikmek) açıklaması tatmin edici değildir. Karş. ▪ Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant sf. §11.


08.09.2017
alabros

Fransızca yazılı örneği bulunmayan *à la brosse "fırça gibi" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca brosse "fırça" sözcüğünden ad+ önekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen bruscia sözcüğünden evrilmiştir.

alacık

Eski Türkçe alaçu veya alaçuk "silindir şeklinde büyük çadır" sözcüğünden evrilmiştir.

alafranga

İtalyanca alla franca "Frenk gibi, Frenk usulü" deyiminden alıntıdır. İtalyanca deyim Franco "Frank, Fransız" özel adından à+ önekiyle türetilmiştir.

alagarson

Fransızca à la garçon "oğlan gibi (saç kesimi)" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca garçon "oğlan" sözcüğünden à+ önekiyle türetilmiştir.

alaimsema

Arapça ˁalāˀim-samāˀ علائم السماء z "gök alametleri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁlm kökünden gelen ˁalāˀim علائم z "işaretler, alametler" (NOT: Bu sözcük Arapça ˁalāma(t) علامة z "işaret, alamet" sözcüğünün faˁāˀil vezninde çoğuludur. ) ve Arapça samāˀ سماء z "gök" sözcüklerinin bileşiğidir.