aktris

aktif

Fransızca actif "eylemli, etkin" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen activus sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince agere "yapmak, eylemek" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir.

aktinyum

Yeni Latince actinium "radyoaktif bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1899 André-Louis Debierne, Fr. kimyacı .) Latince sözcük Eski Yunanca aktīs, aktîn- ακτīς, ακτῖν- z "ışın, şua" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir.

aktivasyon

Fransızca ve İngilizce activation "etkin ve eylemli hale getirme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca activer "etkinleştirmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

aktivite

Fransızca activité "eylemlilik, etkinlik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince activitas sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince activus "eylemli" sözcüğünden +itas ekiyle türetilmiştir.

aktör

Fransızca acteur "eyleyen, icracı, tiyatro oyuncusu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince actor "icra eden" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince agere "yapmak, eylemek" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir.

aktris
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Basiretçi Ali Bey, İstanbul Mektupları, 1874]
Gülenler aktör ve aktrislerin haline güldüler.

Köken

Fransızca actrice "kadın tiyatro oyuncusu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince actrix sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince agere "yapmak, eylemek" fiilinin dişilidir.

Daha fazla bilgi için aktör maddesine bakınız.


08.10.2017
aktüalite

Fransızca actualité "güncellik, güncel haberler" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca actuel "güncel" sözcüğünden +itas ekiyle türetilmiştir.

aktüel

Fransızca actuel "1. fiili, eylemli, 2. güncel" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince actualis "fiili, eylemsel" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince actus "fiil, eylem" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Latince agere "eylemek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır.

aktüer

Fransızca actuaire "sigortacılıkta ihtimal ve risk hesabı uzmanı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen actuary sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince actuarius "zabıt kâtibi" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince actus "edim, eylem" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir.

akua+

İtalyanca acqua veya Fransızca aqua+ "[bileşik adlarda] su" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen aqua sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂ékʷeh₂ (*ákʷā) biçiminden evrilmiştir.

akuamarin

Fransızca ve İngilizce aquamarine "1. yeşilimtrak açık mavi, 2. açık mavi süs taşı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: İlk anlamda 1846 John Ruskin, İng. sanat eleştirmeni.) Fransızca sözcük Latince aqua marina "deniz suyu" deyiminden alıntıdır.