akor

akis

Arapça ˁks kökünden gelen ˁaks عَكْس z "1. yansıma, tepki, 2. bir şeyin tersi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁakasa عَكَسَ z "yansıdı, tersine döndü" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

akit

Arapça ˁḳd kökünden gelen ˁaḳd عقد z "1. düğümleme, bağlama, mec. bir araya gelme ve getirme, toplama veya toplanma, 2. bağ, düğüm, sözleşme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳada عقد z "bağladı, düğümledi, ilikledi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

âkit

Arapça ˁḳd kökünden gelen ˁāḳid عاقد z "akteden, sözleşme yapan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳada عقد z "bağladı, düğümledi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

akne

İngilizce acne "egenlik sivilcesi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Yeni Latince aynı anlama gelen acne sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca akmḗ ακμή z "1. herhangi bir şeyin ucu, zirve, 2. ciltte uççuk, sivilce" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca yazılı örneği bulunmayan *ak- "sivrilmek, uç olmak" kökünden türetilmiştir.

akompanye

Fransızca accompagner "eşlik etmek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Geç Latince aynı anlama gelen accompaniare fiilinden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *companiare "yoldaşlık etmek" fiilinden ad+ önekiyle türetilmiştir. Geç Latince fiil Geç Latince companio "«ekmek paylaşan», yoldaş" sözcüğünden türetilmiştir.

akor
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"uyumlu ses grubu" [ İkdam - gazete, 1899]
Çünkü bir tonalitenin akor parfesi kendisinin toniği ile...

Köken

Fransızca accord "1. fikir birliği, ses uyumu, anlaşma, 2. (müzikte) uyumlu ses grubu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca accorder "uymak, uyuşmak, ses uyumu sağlamak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Bu sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *accordare fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince cor, cord- "yürek, gönül" veya (NOT: Latince chorda "çalgı teli" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen χordē χορδή z sözcüğünden alıntıdır. )

Daha fazla bilgi için kör2 maddesine bakınız.

Ek açıklama

Klasik Latincede mevcut olan concordare "uymak, uyuşmak" ve discordare "uyumsuz olmak" fiilleri cor ("yürek, gönül") kökünden geldiği halde, daha MS 2. yy'dan itibaren müzik terimi olarak chorda ("çalgı teli") sözcüğü ile irtibatlandırılmıştır.

Bu maddeye gönderenler

akordiyon, akort, rakor


27.12.2017
akordiyon

Fransızca accordéon sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca Akkordeon "bir çalgı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1829 Cyril Demian, Avst. müzik aleti yapımcısı.) Bu sözcük Almanca Akkord "akor" sözcüğünden türetilmiştir.

akort

İtalyanca accordo "uyum, ses uyumu, akor" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca accordare fiilinden türetilmiştir.

akr(o)+

Fransızca ve İngilizce acro+ "[bileşik adlarda] uç, sivri" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca akrós ακρός z "uç" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂ḱ-ró-s (*aḱ-ró-s) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂eḱ- (*ak-) "keskin, sivri, uç" kökünden türetilmiştir.

akraba

Arapça ḳrb kökünden gelen aḳribāˀ أقْرِباء z "yakınlar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳarīb قَريب z "yakın" sözcüğünün afˁilā vezninde çoğuludur.

akran

Arapça ḳrn kökünden gelen aḳrān أقران z "eşler, yaşıtlar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳirn قِرْن z "eş, çift" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.