akik

akıntı

Türkiye Türkçesi ak- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(In)tI ekiyle türetilmiştir.

akışkan

Türkiye Türkçesi yazılı örneği bulunmayan *akış- fiilinden Yeni Türkçe +(g)An ekiyle türetilmiştir.

akide

Arapça ˁḳd kökünden gelen ˁaḳīda(t) عقيدة z "1. katılaşmış şey, 2. aksiyom, prensip" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳada عقد z "bağladı, düğümledi, (alçı) dondurdu, (bal) katılaştırdı" fiilinin faˁīlā(t) vezninde sıfat dişilidir.

akif

Arapça ˁkf kökünden gelen ˁākif عاكف z "adayan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁakafa عكف z "adadı, kendini verdi, meşgul oldu, müptela oldu" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

akifer

İngilizce aquifer "jeolojide su kaynağı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince aqua "su" ve Latince ferre "taşımak" sözcüklerinin bileşiğidir.

akik
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Nasırüddin Rabguzi, Kısasü'l-Enbiya, 1310]
yaŋakları kızıl nār teg, ... ˁaḳīḳ irinlig [akik dudaklı], tişleri gevher teg, tar ağızlığ, sözi süçig, özi silig, [ Şeyyad Hamza, Dastan-ı Yusuf terc., 1348 yılından önce]

Köken

Arapça ˁḳḳ kökünden gelen ˁaḳīḳ عقيق z "1. yarık, 2. bir tür değerli taş, agat" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ˁaḳīḳ עקיק z "bir tür değerli taş" sözcüğünden alıntıdır.


06.09.2017
akil

Arapça ˁḳl kökünden gelen ˁāḳil عاقل z "akıllı, rasyonel" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳala عقل z "akıl yürüttü" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

akim

Arapça ˁḳm kökünden gelen ˁaḳīm عقيم z "kısır, ürün vermeyen" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳama عقم z "kısır idi, kısırlaştı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

akis

Arapça ˁks kökünden gelen ˁaks عَكْس z "1. yansıma, tepki, 2. bir şeyin tersi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁakasa عَكَسَ z "yansıdı, tersine döndü" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

akit

Arapça ˁḳd kökünden gelen ˁaḳd عقد z "1. düğümleme, bağlama, mec. bir araya gelme ve getirme, toplama veya toplanma, 2. bağ, düğüm, sözleşme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳada عقد z "bağladı, düğümledi, ilikledi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

âkit

Arapça ˁḳd kökünden gelen ˁāḳid عاقد z "akteden, sözleşme yapan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳada عقد z "bağladı, düğümledi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.