ajan

aidat

Arapça ˁwd kökünden gelen ˁāˀidāt عائدات z "gelirler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁāˀida(t) عائدة z "gelir, rant, bir yatırımdan geri gelen" sözcüğünün çoğuludur. Bu sözcük Arapça ˁāda عَادَ z "geri geldi" fiilinin fāˁila(t) vezninde tekilidir.

AİDS

İngilizce AIDS "bulaşıcı bir hastalık" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1982 US Centers for Disease Control.) İngilizce sözcük İngilizce Acquired Immune Deficiency Syndrome "Edinilmiş Bağışıklık Eksikliği Sendromu" sözcüğünün kısaltmasıdır.

aikido

Japonca aikidō 合気道 z "«güç uyumu yöntemi», bir Japon döğüş tekniği" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Morihei Ueşiba, Jap. üstad (1883-1969)) Japonca sözcük Japonca ai "birleştirme, uyum" ve Japonca ki "güç" ve Japonca "yöntem, teknik" sözcüklerinin bileşiğidir.

aile

Arapça ˁwl kökünden gelen ˁiyāl عائلة z "bir kişinin bakmakla yükümlü olduğu kişiler, hane halkı" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça ˁāla عال z "geçimini sağladı, besledi, baktı" fiilinin fiˁāl vezninde çoğuludur.

ait

Arapça ˁwd kökünden gelen ˁāˀid عَائِد z "1. dönen, geri gelen, gelir, 2. taalluk eden, ilgisi olan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça daˁ عَادَ z "geri geldi, avdet etti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

ajan
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Mithat, 1900 yılından önce]
Bu mösyö Coffier Avrupaca 'ajan dafer' yani iş adamı denilen adamlardandır ki [ Mehmed Bahaeddin (Toven), Yeni Türkçe Lugat, 1924]
ajan: Devletin ya da bir başkasının işlerini gören.

Köken

Fransızca agent "iş yapan, görevli, vekil" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince agens sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince agere, act- "yapmak, eylemek" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için aksiyon maddesine bakınız.

Ek açıklama

“Gizli görev yapan” anlamı Fransızca agent secret (aynı anlamda) deyiminden türemiştir.


16.06.2015
ajanda

Fransızca agenda "gündem, günlük işler defteri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince agenda "yapılacak şeyler" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince agendus "yapılacak" sözcüğünün nötr çoğuludur. Latince sözcük Latince agere, act- "yapmak, eylemek" fiilinden +end° ekiyle türetilmiştir.

ajans

Fransızca agence "vekâlet, vekillik kurumu, aracı kuruluş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen agentia sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince agere, act- "yapmak, eylemek" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir.

ajitasyon

Fransızca agitation "1. hafakan, helecan, 2. kışkırtma, tahrik etme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince agitare "yapalamak, kararsız ve sürekli yapmak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince actus "yapılan şey, eylem" fiilinin isimden türetilmiş fiilidir.

ajur

Fransızca ajour "«ışıklık», dantel ve nakış işinde delik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca jour "gün, gün ışığı" sözcüğünden türetilmiştir.

ak

Eski Türkçe āk "beyaz, özellikle at rengi" sözcüğünden evrilmiştir.