ahır

ahbap

Arapça ḥbb kökünden gelen aḥbāb أحباب z "sevgililer, dostlar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥabīb حبيب z "sevgili, dost" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.

ahçik

Ermenice aġçig աղջիկ z "kız" sözcüğünden alıntıdır. Ermenice sözcük Ermenice aynı anlama gelen aġiç աղիջ z sözcüğünün küçültme halidir.

ahenk

Farsça āhang آهنگ z "uyum, özellikle ses uyumu, armoni" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça hang هنگ z "vezin, ölçü, edep" sözcüğünden türetilmiştir.

aheste

Farsça āhaste آهسته z "yavaş, sessiz" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça hastīdan هستيدن z "1. olmak, varolmak, 2. uymak, uyumlu olmak, yaramak, değer olmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır.

ahfat

Arapça ḥfd kökünden gelen aḥfād أحْفَاد z "torunlar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥafīd حَفِيد z "torun" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.

ahır
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
aḳur: al-isṭabl [ahır] (...) sıpaḳur [[yem torbası. Aslı 'sıp aḳurı' yani iki yaşında tayın yemliğidir.]]

Köken

Farsça ve Orta Farsça āχʷar آخور z "yemlik, hayvan besleme yeri" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Farsça sözcük Soğdca aynı anlama gelen aχwr sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Orta Farsça χʷar "yemek (ad)" sözcüğünden türetilmiştir. Orta Farsça sözcük Orta Farsça χʷartan "yemek (fiil)" fiilinden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için +hor maddesine bakınız.

Ek açıklama

Özgün anlamının "hayvan için yem konulan bölme" olması muhtemeldir. Erken dönemde İrani dillerden Eski Türkçeye alınan sözcüklerdendir.

Bu maddeye gönderenler

imrahor


10.09.2020
ahi

Arapça Aχw kökünden gelen aχī أخى z "kardeşim" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça أخ z "kardeş" sözcüğünden türetilmiştir. (NOT: Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ˀaχ אח z sözcüğü ile eş kökenlidir. )

ahir

Arapça Aχr kökünden gelen āχir آخِر z "son, sonuncu, sonraki" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça āχar آخَر z "gerideki" sözcüğü ile eş kökenlidir.

ahiret

Arapça Aχr kökünden gelen āχira(t) آخرة z "sonraki şey, ölümden sonrası" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça āχir آخر z "son, sonraki" sözcüğünün fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

ahit

Arapça ˁhd kökünden gelen ˁahd عهِد z "1. tanıma, 2. ant, sözleşme, yükümlülük" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁahida عَهِدَ z "ısmarladı, sözleşti, şart koştu" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

ahize

Arapça Aχḏ kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *āχiḏa(t) آخذة z "«alıcı şey»" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça āχiḏ آخيذ z "alan, alıcı" sözcüğünün fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir. Bu sözcük Arapça aχaḏa أَخَذَ z "aldı" fiilinin etken fiil sıfatııdır.