adet1

add

Arapça ˁdd kökünden gelen ˁadd عدّ z "sayma, sanma; sayı, sanı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁadda عدّ z "saydı, sandı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

adem

Arapça ˁdm kökünden gelen ˁadam عدم z "yokluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁadima عدم z "yok idi, eksik idi" fiilinin faˁal vezninde türevidir.

ademimerkeziyet

Arapça ˁadam عدم z "yokluk, yoksunluk" ve Arapça markazī مركزى z "merkeze ait" sözcüklerinin bileşiğidir.

adenit

Fransızca adénite "lenf bezi iltihabı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca adḗn, adénos ἀδήν z "gland, salgı bezi, özellikle pankreas veya uykuluk" sözcüğünden +itis ekiyle türetilmiştir.

adese

Arapça ˁds kökünden gelen ˁadasa(t) عدسة z "mercimek tanesi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁds kökünden gelen ˁadas عدس z "mercimek" sözcüğünün ismi merresidir.

adet1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kutadgu Bilig, 1069]
bildiŋ erse ˁadad cazri ḳıl [eğer biliyorsan sayı kökü al]

Köken

Arapça ˁdd kökünden gelen ˁadad عدد z "sayı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁadda عدّ z "saydı, sandı" fiilinin faˁal vezninde türevidir.

Daha fazla bilgi için add maddesine bakınız.


15.04.2015
âdet2

Arapça ˁwd kökünden gelen ˁāda(t) عادة z "1. geri gelme, tekrar, 2. tekrarlanan veya geri gelen şey, alışkanlık, itiyat" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁāda عَادَ z "geri geldi, avdet etti" fiilinin faˁla(t) vezninde ismi merresidir.

âdeta

Arapça ˁādatan عادتاً z "alışkanlık üzere, ber mutad" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁāda(t) عادة z "alışkanlık, itiyat" sözcüğünün zarfıdır.

adezyon

Fransızca adhésion "yapışma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen adhaesio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince adhaerere "bir şeye ilişmek, yapışmak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince haerere, haes- fiilinden ad+ önekiyle türetilmiştir.

adıl

Türkiye Türkçesi ad sözcüğünden Yeni Türkçe +Il ekiyle türetilmiştir.

adım

Orta Türkçe āṭım veya ādım "adım" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe at- "(ayak) açmak, adım atmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.