abra|mak

abluka

İtalyanca blocca! "(denizcilikte) bloke et, muhasara et (emir)" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Fransızca bloquer "tomruk yığmak, tıkamak, (denizcilikte) liman girişini tomruklarla kapatmak" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca bloc "ağaç kütüğü, tomruk" sözcüğünden türetilmiştir. Fransızca sözcük Eski Yüksek Almanca bloh veya blok "kütük, tıkaç" sözcüğünden alıntıdır.

abo

"şaşırma ünlemi" ünlemdir.

abone

Fransızca abonné "(süreli bir yayın için) taahhüt etmiş" veya Fransızca s'abonner "taksitli borç üstlenmek, abone olmak" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen abonare veya abornare fiilinden evrilmiştir. ) Geç Latince fiil Fransızca bonne veya borne "sınır, vade" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

aborda

İtalyanca abborda "yanaş!" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca abbordare "yanaşmak, kenarına bitişmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük İtalyanca bordo "kenar, kıyı" sözcüğünden ad+ önekiyle türetilmiştir.

aborjin

İngilizce aborigine "yerli, özellikle Avustralya yerlisi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince aborigine "yerli, Rome kentinin en eski ailelerine verilen ad" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince origen, origin- "kök, asıl" sözcüğünden ab+ önekiyle türetilmiştir.

abra|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Codex Cumanicus, 1303]
defensio [koruma, savunma]- Tr: karismak vel abramak [ Türkiye'de Halk Ağızlarından Derleme Sözlüğü, 1960 yılından önce]
abramak: 1. Becermek, hakkından gelmek, başarmak, üstesinden gelmek, 2.Korumak, muhafaza etmek, kollamak.

Köken

Moğolca abura- "korumak, kurtarmak, yardım etmek" fiili ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Sadece Kıpçak dillerinde ve bazı Anadolu ağızlarında görülen sözcüğün Moğolcadan alıntı olması güçlü olasılıktır. ▪ Hasan Eren, Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü (!) sf. sf. 1.

Benzer sözcükler

abranmak, abratmak


06.09.2017
abrakadabra

Fransızca ve İngilizce abra cadabra "büyü sözü" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Latince aynı anlama gelen abra cadabra deyiminden alıntıdır.

abrasif

İngilizce abrasive "aşındırıcı, zımpara" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince abrādere "aşındırmak, zımparalamak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince rādere, rās- "traş etmek, çizmek, aşındırmak" fiilinden ab+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *rh₁d-dʰ- (*red-dʰ-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan reh₁d- (*rēd-) "kazımak, çizmek, kemirmek" kökünden türetilmiştir.

abraş

Arapça brş kökünden gelen abraş أبْرَش z "çilli, alaca benekli (at), çapar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baraş بَرَش z "çil, benek (özellikle atta)" sözcüğünün afˁal vezninde sıfatıdır.

abril

Yunanca aprílios απρίλιος z "Nisan ayı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Latince aynı anlama gelen aprilis sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Etrüskçe Apru "Etrüsklerde bir tanrıça" sözcüğünden türetilmiştir.

absolü

Fransızca absolut "mutlak, salt" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen absolutus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince absoluere "yalıtmak, arıtmak, tenzih etmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince soluere fiilinden ab+ önekiyle türetilmiştir.