ağıl

ağabey
ağaç

Eski Türkçe yıġaç "ağaç" sözcüğünden evrilmiştir.

ağar|mak

Orta Türkçe ağar- "beyazlaşmak, (mec.) ihtiyarlamak" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe ak "beyaz" sözcüğünden Eski Türkçe +Ar- ekiyle türetilmiştir.

ağda

Türkiye Türkçesi ˁaḳīde (şekeri) عقيدة z "koyulaştırılmış pekmez" sözcüğünden evrilmiştir.

ağı

Eski Türkçe aġu "zehir" sözcüğünden evrilmiştir.

ağıl
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Irk Bitig, 900 yılından önce]
ağılıŋta yılkıŋ bolzun [ağılında davarın olsun], özüŋ uzun bolzun Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
aġıl [[koyun barınağı. Oğuzlar arasında bu sözcük "koyun pisliği" anlamına gelir.]]

Köken

Eski Türkçe aġıl "hayvan barınağı, çitle çevrili alan" sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

Yunanca kaynaklı olan avlu/avli ile esasen eş anlamlıdır. Neolitik döneme ait bir Wanderwort olma ihtimali üzerinde durulabilir. • Anadolu ağızlarında görülen ay ağılı "hale, aura" ayrı kelime olup Türkçe ak sözcüğünden türer.


10.12.2015
ağır

Eski Türkçe aġır "1. hafif zıddı, 2. pahalı, değerli" sözcüğünden evrilmiştir.

ağırla|mak

Eski Türkçe aġırla- "onurlandırmak, izzet ve ikram etmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe aġır sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.

ağırşak

Eski Türkçe aġırşuk "yün eğirmede kullanılan sarkaç" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *aġırsuk biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe aġır sözcüğünden Eski Türkçe +sUk ekiyle türetilmiştir.

ağıt

Türkiye Türkçesi ağla- fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

ağız

Eski Türkçe aġız "insanın ses aygıtı, ağız" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük ā veya "ağız sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.