şikeste

şiir

Arapça şˁr kökünden gelen şiˁr شِعْر z "şiir" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Arapça şaˁara شَعَرَ z "bildi, andı" fiilinin fiˁl vezninde türev olabilir; ancak bu kesin değildir. ) Bu sözcük İbranice şrr kökünden gelen şīr שִׁיר z "1. dizi, zincir, gerdanlık, 2. manzume, şarkı, şiir" sözcüğü ile eş kökenlidir.

şikâr

Farsça şikār veya şikar شكار/شكر z "av (av eylemi ve avlanan hayvan)" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Soğdca əşkar- veya şkar- "takip etmek, peşinden gitmek" fiili ile eş kökenlidir.

şikâyet

Arapça şkw kökünden gelen şikāya(t) شكاية z "yakınma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şakā شَكَا z "yakındı" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

şike

Fransızca chiqué "dalavereli" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca chiquer "dalavere yapmak, tağşiş etmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Fransızca chic "şık, cazip" sözcüğünün isimden türetilmiş fiili olabilir; ancak bu kesin değildir.

şikemperver

Farsça şikamparvar شكمڀرور z "«mide besleyen», yemeğe düşkün" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şikam veya şikamb شكم/شكنب z "mide, işkembe" sözcüğünden türetilmiştir.

şikeste
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ömer b. Mezîd, Mecmuatü'n-nezâir, 1437]
şikeste Kanber-oğlına buyursalar ki tecrīd ol

Köken

Farsça şikaste شكسته z "kırık" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şikastan, şikan- شكستن, شكن z "kırmak, ezmek, parçalamak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen şkastan, şkēn- fiilinden evrilmiştir. Orta Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde skand- "kırmak" fiili ile eş kökenlidir.

Bu maddeye gönderenler

işkence


14.11.2019
şilep

Almanca Schleppe "1. römorkör, çekici, nehirde yüzen bir yükü sürükleyerek götüren tekne, 2. bir tür nehir teknesi" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Almanca schleppen "sürükleyerek götürmek, ağ veya tekne çekmek" kökünden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Aşağı Almanca aynı anlama gelen slēpen sözcüğünden alıntıdır.

şilin

İngilizce shilling "gümüş para birimi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *skilliŋg- "gümüş para" biçiminden evrilmiştir. (Kaynak: OED.)

şilt

İngilizce shield "kalkan, kalkan şeklinde plaket" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *skeldaz "tahta tabaka, tabla" biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)kel-¹ "kesmek, yarmak" biçiminden evrilmiştir.

şilte

Farsça çilta چلته z "katmerli kumaştan yapılan bir tür asker giysisi, zırh" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça çihil چهل z "kırk" ve Farsça ta ته z "kat" sözcüklerinin bileşiğidir.

şimal

Arapça şml kökünden gelen şimāl شمال z "1. sol, 2. kuzey (gün doğumuna oranla sol)" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice aynı anlama gelen simāl סמל z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen şumēlu sözcüğü ile eş kökenlidir. )