şiir

şifahi

Arapça şifāhī شفاهاً z "1. dudaksıl, dudağa ait, 2. büyük dudaklı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şfh kökünden gelen şifāh شفه z "dudak" sözcüğünün nisbet halidir. Bu sözcük İbranice sāphāh שָׂפָה z "1. kenar, bordür, çerçeve, 2. dudak" sözcüğü ile eş kökenlidir.

şifon

Fransızca chiffon "1. eskiyip incelmiş kumaş, toz bezi, 2. bir tür ince muslin kumaş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca chiffe "paçavra" sözcüğünden +on ekiyle türetilmiştir.

şifoniyer

Fransızca chiffonier "çekmeceli giysi dolabı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca chiffon "bez, paçavra" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir.

şifre

Fransızca chiffre "sayı, rakam, kod" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca ciffra "1. sıfır, 2. Arap rakamları" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça ṣifr صفر z "sıfır" sözcüğünden alıntıdır.

Şii

Arapça şīˁī شيعى z "1. hizipçi, bir partiye mensup olan, 2. Ali taraftarı, Şii" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şyˁ kökünden gelen şīˁa(t) شيعة z "hizip, fraksiyon" sözcüğünün nisbet halidir. Bu sözcük Arapça şāˁa شاع z "yayıldı, bölündü" fiilinin fiˁla(t) vezninde masdarıdır.

şiir
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kutadgu Bilig, 1069]
muŋar meŋzetü aydı şiˁr [buna benzetip şiir söyledi]

Köken

Arapça şˁr kökünden gelen şiˁr شِعْر z "şiir" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Arapça şaˁara شَعَرَ z "bildi, andı" fiilinin fiˁl vezninde türev olabilir; ancak bu kesin değildir. ) Bu sözcük İbranice şrr kökünden gelen şīr שִׁיר z "1. dizi, zincir, gerdanlık, 2. manzume, şarkı, şiir" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Arapça sözcük geleneksel kabule göre şaˁara "bilmek" fiiliyle ilgilidir. (Aynı kökten Arapça maşˁar, şiˁāra(t) "belgi, anıt, yol işareti". Ayrıca şiˁrā "yol-gösteren yıldızı, Sirius".) Ancak İbranice ve Aramice şīr biçimi daha makul bir etimoloji sunar.

Benzer sözcükler

şiirsel

Bu maddeye gönderenler

müteşair, şair (şuara), şiar, şuur (tahteşşuur)


30.11.2017
şikâr

Farsça şikār veya şikar شكار/شكر z "av (av eylemi ve avlanan hayvan)" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Soğdca əşkar- veya şkar- "takip etmek, peşinden gitmek" fiili ile eş kökenlidir.

şikâyet

Arapça şkw kökünden gelen şikāya(t) شكاية z "yakınma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şakā شَكَا z "yakındı" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

şike

Fransızca chiqué "dalavereli" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca chiquer "dalavere yapmak, tağşiş etmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Fransızca chic "şık, cazip" sözcüğünün isimden türetilmiş fiili olabilir; ancak bu kesin değildir.

şikemperver

Farsça şikamparvar شكمڀرور z "«mide besleyen», yemeğe düşkün" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şikam veya şikamb شكم/شكنب z "mide, işkembe" sözcüğünden türetilmiştir.

şikeste

Farsça şikaste شكسته z "kırık" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şikastan, şikan- شكستن, شكن z "kırmak, ezmek, parçalamak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen şkastan, şkēn- fiilinden evrilmiştir. Orta Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde skand- "kırmak" fiili ile eş kökenlidir.